1
00:00:09,800 --> 00:00:13,800
www.titlovi.com na ɛwɔ hɔ

2
00:00:16,800 --> 00:00:21,580
Wofii ase too tuo no anadwo fã, .
na obiara tuu mmirika kɔɔ wɔn fie.

3
00:00:22,072 --> 00:00:25,611
Nkurɔfo fii ase teɛteɛɛm.
Mmofra fii ase sui.

4
00:00:27,370 --> 00:00:34,695
Ná ɛyɛ oprehyɛn a ɛyɛ den, .
Wɔbɔɔ botae ahorow 27 bere koro mu.

5
00:00:35,650 --> 00:00:38,158
Metee sɛ wɔatow m’abusua no mufo bi tuo.

6
00:00:38,197 --> 00:00:40,414
Minnim biribi foforo biara
ɛno na asi.

7
00:00:40,448 --> 00:00:44,281
Na me "kɔ so kɔ" kɛkɛ, .
efisɛ na ehu aka me sɛ mɛwu.

8
00:00:44,453 --> 00:00:46,343
Ná ehu aka me sɛ mɛwu.

9
00:00:47,587 --> 00:00:50,251
Ná ɛnyɛ botae no ne sɛ wɔbɛma beae no ayɛ pɛ

10
00:00:50,353 --> 00:00:54,556
nanso sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛtew agyapade a wɔsɛe no so
na nea ɛho hia sen biara no

11
00:00:54,611 --> 00:00:58,110
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛtew nnipa a wowuwu so.
Na ɛno yɛɛ yiye.

12
00:01:00,868 --> 00:01:06,316
Ná me babea no nka kuw biara ho.
Ná ɔne Noriega nni hwee yɛ.

13
00:01:06,825 --> 00:01:12,466
Ná ne ho nni asɛm. Ná onni biribiara a ɔbɛyɛ
ne eyinom nyinaa. Na wokum no!

14
00:01:14,455 --> 00:01:19,443
Sɛ ɛsɛ sɛ mesan yɛ bio a, anka mɛyɛ
bio. Efisɛ na ɛka a wɔbɔ no dɔɔso.

15
00:01:19,779 --> 00:01:25,841
Ná ɛyɛ mmarima, mmea, ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo ne asraafo.
Wɔde wɔn nkwa mae. Ɛnyɛ yɛn dea.

16
00:01:26,351 --> 00:01:30,796
Wɔde wɔn nkwa mae maa
demokrase, ahofadi, ahofadi.

17
00:01:31,140 --> 00:01:34,914
Na ɛnyɛ me asɛm sɛ mɛtua bo biara
owia ase sɛnea ɛbɛyɛ a wobenya ahofadi.

18
00:03:23,914 --> 00:03:26,507
Wɔ Ɔpɛpɔn da a ɛtɔ so 19, afe 1989

19
00:03:26,766 --> 00:03:30,135
bere a na Panamafo renya
wɔasiesie wɔn ho ama Buronya nnapɔnna no

20
00:03:30,159 --> 00:03:35,638
na United States reboaboa wɔn ho ano wɔ kokoam
Asraafo 26,000 a wɔde bɛtow ahyɛ wɔn so anadwo fã.

21
00:04:10,002 --> 00:04:13,668
Mihuu helikopta ahorow a ɛreba.
Ná wɔbɛn wɔn ho.

22
00:04:14,512 --> 00:04:18,082
Kanea no dum na
helikopta ahorow no fii ase too tuo.

23
00:04:22,120 --> 00:04:25,502
Ná nkurɔfo retu mmirika benkum ne nifa
a akwankyerɛ biara nni mu

24
00:04:25,705 --> 00:04:28,238
a na wonnim baabi a wɔrekɔ.

25
00:04:28,385 --> 00:04:33,862
Ná ɛnyɛ afiri a wɔde tow tuo kɛkɛ. Ɛhɔ
na ɛyɛ atopae. Ná dede no yɛ hu

26
00:04:38,806 --> 00:04:41,505
Ná wote atuo a wɔtow
a efi mmeae nyinaa reba.

27
00:04:41,575 --> 00:04:44,692
Na dede a ɛyɛ nwonwa a
na yɛntee da.

28
00:04:45,724 --> 00:04:49,988
Nkurɔfo bɔɔ hu, na wɔretu mmirika, .
a wɔresusuw nea na ɛrekɔ so ho.

29
00:04:50,597 --> 00:04:56,558
Ná wim yɛ kɔkɔɔ koraa. Na na a
wosow a wubetumi ate nka wɔ kurow no mu nyinaa.

30
00:05:03,643 --> 00:05:07,234
Ntua no yɛɛ ntɛmntɛm, .
a emu yɛ den na enni mmɔborohunu.

31
00:05:10,938 --> 00:05:15,749
Bere a ɛbaa awiei no, mpempem pii da hɔ a wɔawuwu na
apirapirae na ɔman no ayɛ basaa.

32
00:05:18,585 --> 00:05:23,257
Wɔmenee U.S. tow dɔla ɔpepem pii
kɔ soro wɔ nnansa basabasayɛ a ɛyɛ hu mu.

33
00:05:35,509 --> 00:05:39,576
Wobuu ɔkwan a wɔfa so yɛ no sɛ a
asraafo ne amammui mu nkonimdi a ɛyɛ nwonwa.

34
00:05:41,178 --> 00:05:43,717
Wɔ akwan pii so no, ntua no
yɛɛ adwuma sɛ beae a wɔsɔ hwɛ

35
00:05:43,741 --> 00:05:46,474
ma Persia Po no
ɔko afe biako akyi.

36
00:05:49,599 --> 00:05:52,075
Ɛyɛ ade a ɛkyerɛ nso
a ɛfa nneɛma ahorow a wɔde wɔn ho gye mu ho

37
00:05:52,099 --> 00:05:54,899
United States betumi ayɛ ho nhyehyɛe
wɔ mfe a ɛreba no mu.

38
00:05:55,892 --> 00:05:58,620
Nanso ɛda so ara, nsemmisa akɛse da so ara wɔ hɔ.

39
00:05:59,300 --> 00:06:03,625
Nea esii ankasa wɔ bere a
Panama ntua no? Na dɛn ntia?

40
00:06:06,860 --> 00:06:10,237
Eyi ne CBS anwummere amanneɛbɔ.
Dan Rather bɔ amanneɛ sɛ.

41
00:06:11,494 --> 00:06:14,350
U.S. asraafo ne po so asraafo bɛboro 20,000

42
00:06:14,375 --> 00:06:17,327
fii wɔn ntua ase wɔ
anɔpatutuutu sum...

43
00:06:18,532 --> 00:06:20,266
Bere a ntua no rekɔ so no

44
00:06:20,337 --> 00:06:24,141
Amerikafo kɔɔ so de gluu bɔɔ wɔn
TV s ne atesɛm nkrataa a wɔde bɛka ho asɛm.

45
00:06:25,025 --> 00:06:28,673
Nanso hwɛ sɛnea mfonini ankasa no dɔɔso
so nsɛm ho amanneɛbɔfo de maa wɔn?

46
00:06:30,330 --> 00:06:36,742
Nsɛm ho amanneɛbɔ atitiriw no adwumayɛ
nsɛm ho amanneɛbɔfo wɔ Panama ho nsɛm mu, ayɛ

47
00:06:37,235 --> 00:06:41,344
ɛkame ayɛ sɛ biakoyɛ koraa ara kwa
ne aban mpanyimfo no.

48
00:06:41,586 --> 00:06:46,469
Ɛnyɛ nwiinwii a ɔkasa tia, ɛnyɛ a
adwene a ɛyɛ katee, na ɛnyɛ adwene a ɛto so abien.

49
00:06:47,252 --> 00:06:50,104
Asɛm a na White House repiapia no

50
00:06:50,502 --> 00:06:53,830
na ɔrenya nea wɔfrɛ no eyi
narco-terrorist a ɔwɔ asau mu.

51
00:06:54,294 --> 00:06:57,814
Na ɛno ne nea wɔde piapia no
no nyinaa mu.

52
00:06:57,997 --> 00:07:01,369
Bere bɛn na yɛbɛnya Noriega?
So wɔama Noriega aguan?

53
00:07:01,792 --> 00:07:04,974
Eduu nnɛ anwummere no, na wɔafa
ɔman no fã kɛse no ara a wodi so

54
00:07:05,068 --> 00:07:08,560
nanso wɔn ɔsahene titiriw a wɔde wɔn ani asi wɔn so
Manuel Noriega, guanee.

55
00:07:08,662 --> 00:07:12,755
Manuel Noriega yɛ saa soronko no muni
amanaman ntam abɔnefo onuayɛ.

56
00:07:12,849 --> 00:07:16,599
Mmarima te sɛ Gaddafi, Idi Amin
ne ayatollah Khomeini, .

57
00:07:16,646 --> 00:07:18,846
a Amerikafo ani gye ho sɛ wɔbɛtan no ara kwa.

58
00:07:18,901 --> 00:07:21,543
Fie fitaa no de too gua sɛ a
$ 1 million akatua wɔ ne kyere no ho.

59
00:07:21,580 --> 00:07:24,145
Atɛntrenee dwumadibea no hyehyɛɛ telefon a wɔde frɛ nkurɔfo

60
00:07:24,278 --> 00:07:27,414
a ɔregye afotu a ɛfa Noriega de ho
baabi a ebetumi aba sɛ ɛwɔ.

61
00:07:28,831 --> 00:07:32,879
Wɔde wɔn adwene sii Noriega so a wɔayi no afi mu
nea na ɛrekɔ so wɔ Panamafo no so

62
00:07:32,997 --> 00:07:36,668
sɛ afunu a ɛwɔ abɔnten so no nka ho, .
sɛ wɔayi dodow a wɔawuwu no afi mu

63
00:07:36,764 --> 00:07:39,841
a nea ɛtoo no no nka ho
mmea ne mmofra a wɔwɔ saa ɔman no mu

64
00:07:39,959 --> 00:07:41,943
wɔ saa anadwo fã ntua yi mu.

65
00:07:50,768 --> 00:07:55,594
Wɔ akwan bi so no, 1989 U.S. ntua no
of Panama no nyɛ nwonwa

66
00:07:55,860 --> 00:07:59,032
esiane abusuabɔ ho abakɔsɛm nti
wɔ aman abien yi ntam.

67
00:08:01,101 --> 00:08:03,397
United States ampene so sɛ ebegye atom

68
00:08:03,422 --> 00:08:06,654
Panama ahofadi kuw no
wɔ 1800 mfe no nyinaa mu.

69
00:08:07,421 --> 00:08:09,796
Nanso bere a U.S. nyansahyɛ no
sɛ wɔbɛsi asubɔnten bi

70
00:08:09,820 --> 00:08:12,468
wɔ Isthmus no atifi fam no, na
a Columbia powee no

71
00:08:12,639 --> 00:08:15,209
U.S. nhyehyɛe sesae mpofirim.

72
00:08:16,087 --> 00:08:20,154
Wɔ 1903 mu no, United States
de asraafo mmoa mae

73
00:08:20,295 --> 00:08:22,961
a ɛma Panama tumi twee ne ho fii Columbia ho.

74
00:08:24,372 --> 00:08:29,181
Ɛdenam saayɛ so no, United States nya ahobammɔ
hokwan ahorow a wɔwɔ sɛ wogye asubɔnten no ho adwuma no

75
00:08:29,244 --> 00:08:31,777
a na Fransefo agyae no.

76
00:08:34,479 --> 00:08:39,549
Wɔ apam bi a Fransefo yɛe mu no
wɔn a wɔde wɔn sika hyɛ nsuten mu ne United States

77
00:08:40,245 --> 00:08:43,967
wɔmaa Amerikafo no kwan
tumidi tumidi daa

78
00:08:44,069 --> 00:08:48,287
asase bi a ne tɛtrɛtɛ yɛ akwansin 10 ho
wɔfrɛɛ no Canal Zone.

79
00:08:49,879 --> 00:08:52,561
Ná Panamafo nte saa
a wɔde kaa nkitahodi ahorow no ho

80
00:08:52,616 --> 00:08:55,082
na Panamani biara amfa ne nsa anhyɛ apam no ase.

81
00:08:56,504 --> 00:09:00,933
Ntɛm ara na United States de sii hɔ
Canal Zone a asraafo di so no.

82
00:09:03,151 --> 00:09:08,503
Wobisaa Teddy Roosevelt sɛ dɛn na ɛyɛe
nifa so nyaa asubɔnten no mu ne agyapade.

83
00:09:09,464 --> 00:09:14,021
Anyɛ yiye koraa no, wɔ nokwaredi mu
owifo bi ho, ɔkae sɛ mefaa.

84
00:09:15,419 --> 00:09:18,115
Ɛno mma wo hokwan biara wɔ mmara mu.
Ɛnyɛɛ saa da.

85
00:09:19,686 --> 00:09:21,928
Na yɛwɔ anidaso sɛ ɛrenyɛ saa da.

86
00:09:24,331 --> 00:09:27,588
Asubɔnten no ho adwuma no nyaa Panama so nkɛntɛnso.

87
00:09:28,761 --> 00:09:33,119
U.S. de adwumayɛfo a wɔn bo nyɛ den baa amannɔne
efi Caribbean, India, ne Asia

88
00:09:33,378 --> 00:09:35,945
ɔman no mu mmusuakuw a wɔsakra no.

89
00:09:36,586 --> 00:09:39,890
Saa adwumayɛfo yi mu mpempem pii wuwui
ne wɔn a wɔaka no

90
00:09:39,969 --> 00:09:42,702
traa ase sɛ mmusuakuw mu kuw foforo a wɔba fam no fã.

91
00:09:46,081 --> 00:09:52,608
Wɔhyehyɛɛ nnipa mu nyiyim nhyehyɛe wɔ Panama
a egyina mmusuakuw mu mpaapaemu so.

92
00:09:52,898 --> 00:09:55,449
Baabi a na abibifo betumi ayɛ
ɛnyɛ sɛ wɔte fie koro mu

93
00:09:55,520 --> 00:09:59,040
baabi a abibifo ntumi mpo
fa nsu asubura koro no ara di dwuma.

94
00:10:00,613 --> 00:10:04,269
Jim Crow mmara a na ɛyɛ adeyɛ no
wɔ United States kesee fam

95
00:10:04,391 --> 00:10:08,293
wɔde dii dwuma wɔ Panama
United States aban no na ɛyɛe.

96
00:10:16,940 --> 00:10:20,132
Bere a wowiee asubɔnten no wɔ 1913 mu akyi

97
00:10:20,234 --> 00:10:23,812
United States kɔ so yɛ saa
trɛw n’asraafo dwumadi mu

98
00:10:23,836 --> 00:10:27,037
na fa ne nsa a ɔde kura mu no mu yɛ den
wɔ Panamafo amammuisɛm ho.

99
00:10:27,733 --> 00:10:31,828
Basabasayɛ mu akasakasa a ɛda ntam
Panamafo ne U.S. asraafo nyaa nkɔanim

100
00:10:31,889 --> 00:10:33,823
wɔ mfe du du a edii hɔ no mu.

101
00:10:35,813 --> 00:10:38,242
Nhyɛso no duu ne soro wɔ 1964 mu

102
00:10:38,320 --> 00:10:42,945
bere a sukuufo bɔɔ mmɔden sɛ wɔbɛteɛteɛ Panama de no
right to fly ne frankaa wɔ Canal Zone.

103
00:10:46,777 --> 00:10:51,959
Wokunkum Panamafo 21 na wokunkum ɔhaha pii
wopirapirae wɔ akasakasa no mu.

104
00:10:59,484 --> 00:11:04,257
Wɔ 1968 mu no, Panama aban no
wotuu no gui wɔ asraafo atuatew mu.

105
00:11:05,319 --> 00:11:07,967
Omar Torrijos, 1999. Ɔde ne nsa kyerɛɛ ne so.
ɔsraani panyin bi a ɔwɔ ɔman awɛmfo, .

106
00:11:08,002 --> 00:11:10,350
puei sɛ nea ɛyɛ foforo no
Panama kannifo.

107
00:11:11,142 --> 00:11:14,275
Ɛwom sɛ ɔde nhyɛso dii dwuma de
nneɛma a ɔde bɛhyɛ ne tumi mu den

108
00:11:14,472 --> 00:11:16,272
ɔbɛyɛɛ obi a nkurɔfo ani gye ne ho kɛse.

109
00:11:17,200 --> 00:11:21,001
Torrijos de biribi a na wɔnhwɛ kwan bae
bere a wɔyɛɛ asetra mu nsakrae

110
00:11:21,201 --> 00:11:25,873
ɛno na ɛboaa Panamafo dodow no ara
a ɛfa Abibifo, Indiafo ne Mestizofo ho.

111
00:11:27,346 --> 00:11:32,794
Ɛde ɔsesɛw ho nhyehyɛe a ɛma nnipa pii ani gye ho bae.

112
00:11:33,064 --> 00:11:37,044
Humberto Brown, a ɔyɛ adwuma sohwɛfo
wɔ ɔman sukuupɔn a ɛwɔ New York mu

113
00:11:37,263 --> 00:11:40,431
ɔsom sɛ Panamafo ɔman nanmusifo
de kɔmaa Amanaman Nkabom no.

114
00:11:40,977 --> 00:11:44,216
Ɔsuaa adeɛ wɔ Panama, 1999.
wɔ Torrijos bere so.

115
00:11:44,690 --> 00:11:48,055
Ɛhe na nea edi kan wɔ Panama
na yɛwɔ kyɛfa bi

116
00:11:48,219 --> 00:11:51,344
ɔman no mu nnipa a wɔnyɛ oligarchical no ho.

117
00:11:51,818 --> 00:11:56,260
Baabi a na nnipa te sɛ me betumi akɔ
kɔ sukuupɔn na woanya abodin krataa, baabi a

118
00:11:56,393 --> 00:11:59,761
akuafo no, baabi a nnipa
efi Mestizofo, baabi a

119
00:11:59,801 --> 00:12:03,961
wɔgyee nkurɔfoɔ no nyinaa nsa an
hokwan a wobenya pɛnkoro wɔ wɔn asetra mu

120
00:12:04,317 --> 00:12:06,984
anka bedi dwuma titiriw wɔ yɛn man no mu.

121
00:12:12,893 --> 00:12:18,491
Wɔ 1978 mu no, abusuabɔ a ɛda United
Aman ne Panama duu baabi a ɛkorɔn.

122
00:12:19,054 --> 00:12:24,713
Jimmy Carter ne Omar Torrijos yɛɛ nkitahodi
apam ahorow a ɛmaa 1903 apam no fii hɔ

123
00:12:24,994 --> 00:12:28,642
abusuabɔ foforo a wɔde besi hɔ
aman abien no ntam.

124
00:12:35,976 --> 00:12:37,858
Carter-Torrijos apam no

125
00:12:37,914 --> 00:12:40,992
na ɛhwehwɛ sɛ United States na ɛhwehwɛ
sɛ wobegyae n’asraafo atrae ahorow no

126
00:12:41,016 --> 00:12:43,682
na wɔtwe n’asraafo no
ebedu afe 2000 mu.

127
00:12:44,609 --> 00:12:49,015
Asubɔnten no ne Asubɔnten no so tumi koraa
Ná wɔbɛdan Zone no ama Panama.

128
00:12:50,726 --> 00:12:54,115
Ɛwom sɛ na saa apam ahorow yi yɛ
a ɛyɛ ahantan fibea ma Panamafo

129
00:12:54,193 --> 00:12:57,771
asɔretiafo pii a wɔwɔ U.S.
na asɔre atia wɔn denneennen.

130
00:12:58,216 --> 00:13:01,903
Panama Asubɔnten no Mpɔtam
yɛ United States asasesin a ɛwɔ tumidi

131
00:13:02,138 --> 00:13:04,137
sɛnea Alaska te no ara pɛ

132
00:13:04,222 --> 00:13:07,252
ne aman a wɔasen no nso
efi Louisiana adetɔ no mu.

133
00:13:07,432 --> 00:13:09,559
Yɛtɔɔ, yɛtuaa ho ka.

134
00:13:09,747 --> 00:13:13,587
Na ɛsɛ sɛ wɔka kyerɛ ɔsahene Torrijos
yɛrekɔkora so.

135
00:13:14,487 --> 00:13:16,122
Wɔ November 1980 mu no, .

136
00:13:16,146 --> 00:13:20,434
Ronald Reagan dii Jimmy Carter so nkonim
wɔ abatow mu nkonimdi a ɛyɛ hu mu.

137
00:13:26,391 --> 00:13:30,625
Asram 8 akyi no, .
wɔ July 31, 1981 anadwo

138
00:13:31,070 --> 00:13:34,945
Wokum Omar Torrijos
wɔ wimhyɛn a ogya retɔ mu a ɛhwee ase mu.

139
00:13:36,899 --> 00:13:39,771
Tebea horow a ɛwɔ
asɛm a esii no mu nna hɔ.

140
00:13:40,081 --> 00:13:43,752
Atumfoɔ no kae sɛ ne wimhyɛn no hwee ase
kɔ bepɔw bi nkyɛn.

141
00:13:43,913 --> 00:13:47,479
Nanso adansefo kae sɛ
sɛ wimhyɛn no paee bere a na ɛretu no.

142
00:13:48,495 --> 00:13:51,385
Ɛwom sɛ na ne wu no yɛ
de too gua wɔ aban kwan so sɛ akwanhyia bi, .

143
00:13:51,534 --> 00:13:53,868
pii susuwii sɛ wokum no.

144
00:13:55,231 --> 00:13:58,840
Ebinom susuw sɛ Manuel Noriega
ebia na ɔde ne ho hyɛɛ mu.

145
00:13:59,536 --> 00:14:03,356
Nanso nnipa pii gye di sɛ na ɛte saa
CIA a na ɛde asodi no bae no

146
00:14:04,291 --> 00:14:08,115
Migye di yiye sɛ ɛte saa
CIA no kum Torrijos.

147
00:14:08,396 --> 00:14:11,677
Eyi na minim efisɛ me ne Torrijos yɛɛ adwuma.

148
00:14:11,893 --> 00:14:16,896
Jose "Chu ch " Martinez yɛ obiako
of Torrijos aboafo a wɔbɛn no paa mfe pii.

149
00:14:17,031 --> 00:14:19,937
Wokum no pɛpɛɛpɛ wɔ...
bere a na ɛsɛ sɛ wokum no.

150
00:14:20,124 --> 00:14:25,055
Saa bere no na Torrijos renya
nkɛntɛnso kɛse a ɛbaa Amerika Mfinimfini fam so.

151
00:14:26,431 --> 00:14:29,264
Titiriw wɔ wɔn mu
ɔman anidan kuw.

152
00:14:29,304 --> 00:14:31,967
Wokum Torrijos efisɛ
Torrijos gyinaa hɔ maa no pɛpɛɛpɛ

153
00:14:32,038 --> 00:14:35,878
amammui mu ano aduru a wɔde
Amerika Mfinimfini fam ɔhaw no nyinaa.

154
00:14:37,224 --> 00:14:41,841
Ɔretwɛn wɔ ntaban no mu sɛ obenya hokwan
gye tumidi, na ɔyɛ ɔheneba Manuel Noriega, .

155
00:14:41,990 --> 00:14:44,982
CIA no nkitahodi titiriw wɔ Panama.

156
00:14:45,701 --> 00:14:48,699
Ná Noriega yɛ ne ti
Panama asraafo amansɛmdifo

157
00:14:48,793 --> 00:14:51,929
na na ɔwɔ gyinabea akyɛ
abusuabɔ a ɛda wɔne U.S.

158
00:14:52,833 --> 00:14:56,004
Ná wakɔ...
CIA akatua ho nhyehyɛe fi 60 mfe no mu.

159
00:14:56,480 --> 00:15:00,688
Bere a George Bush bɛyɛɛ
CIA no kwankyerɛfo wɔ 1976 mu, .

160
00:15:00,876 --> 00:15:05,298
wɔ ɔmampanyin Ford ase no, .
onyaa Noriega fii awo mu sɛ obi a ɔne no bɛdi nkitaho.

161
00:15:07,711 --> 00:15:11,718
Ɛmfa ho adanse a ɛkyerɛ sɛ Noriega
na ɔde ne ho ahyɛ nnubɔne ho aguadi mu, .

162
00:15:11,890 --> 00:15:14,090
Bush maa Noriega kɔɔ so yɛɛ adwuma wɔ akatua ho kyerɛwtohɔ mu.

163
00:15:14,273 --> 00:15:19,740
Nokwarem no, ɔmaa Noriega akatua kɔɔ soro
kosi bɛboro dɔla 100,000 afe biara

164
00:15:19,951 --> 00:15:24,115
na woyii ahwehwɛde bi fii hɔ
sɛ amansɛmdifo bɔ Panama ho amanneɛ

165
00:15:24,186 --> 00:15:27,444
de nsɛm a ɛfa nnubɔne a wɔtɔn ho ka ho.

166
00:15:27,920 --> 00:15:34,488
Wɔ mfe 20 a atwam no mu fi bere a Manuel Noriega
no CIA gyee no sɛ ɔnyɛ agyapade, .

167
00:15:34,919 --> 00:15:40,714
ɛda adi sɛ ɔde nneɛma pii a ɛho hia ama
nsɛm asinasin a wɔde kɔma U.S. amansɛmdifo.

168
00:15:41,354 --> 00:15:45,893
Peter Cornblue yɛ nhwehwɛmufo panyin
wɔ Ɔman Ahobammɔ ho nneɛma akorae.

169
00:15:46,120 --> 00:15:50,282
Archive no aboaboa 100s ano
aban nkrataa a kan no na wɔde asie

170
00:15:50,321 --> 00:15:54,532
a ɛda Noriega de no ho nsɛm adi
abusuabɔ a ɛda U.S. amansɛmdifo ntam.

171
00:15:55,034 --> 00:16:00,612
Wotuaa no sika a ɛyɛ nwonwa
a ɛyɛ Amerikafo towtuafo sika.

172
00:16:00,949 --> 00:16:05,635
Na ɛda adi sɛ osii gyinae sɛ ne de
bo a ɛsom ma wɔn, no ho hia kɛse

173
00:16:05,705 --> 00:16:08,929
sɛ ne nnubɔne a ɔde fa sum ase ne afoforo
na wobetumi abu wɔn ani agu dwumadi ahorow a mmara mma ho kwan so kɛkɛ.

174
00:16:10,284 --> 00:16:13,836
Me, George Herbert Walter Bush, afe 1999 no.
yɛ anibere so ka ntam

175
00:16:13,915 --> 00:16:19,264
sɛ mɛboa na mabɔ ho ban
United States mmarahyɛ bagua no.

176
00:16:19,448 --> 00:16:24,490
Bere a George Bush bɛyɛɛ ɔmampanyin abadiakyiri akyi
wɔ Ronald Reagan ase wɔ 1981 mu no, .

177
00:16:24,585 --> 00:16:28,512
wɔbɔɔ no din sɛ ɔpanyin
administrations ɔsatu a wɔde ko tia nnubɔne

178
00:16:28,653 --> 00:16:30,762
na ɔsan faa asɛyɛde no

179
00:16:30,786 --> 00:16:33,858
esiane sɛ wɔhwɛɛ Noriega de no so nti
nyansa dwumadi ahorow.

180
00:16:35,986 --> 00:16:39,539
Nokwarem no, ɛte sɛ nea Bush yɛ saa
ayɛ adwinnade, .

181
00:16:39,688 --> 00:16:41,367
sɛnea ɛte mpo no
adanse a wɔakyerɛw ato hɔ

182
00:16:41,391 --> 00:16:43,945
nniso no ankasa
ama wɔanya bi, .

183
00:16:44,238 --> 00:16:47,435
wɔ hwɛ a ɔhwɛɛ so no mu Noriega
wɔhwɛɛ no yiye.

184
00:16:47,561 --> 00:16:52,535
Na nokwarem no, ɔsraani panyin Stansfield Turner, a...
kan CIA no kwankyerɛfo wɔ Carter ase, .

185
00:16:52,676 --> 00:16:58,537
ka sɛ ɔtwaa Noriega, .
sɛ oyii no fii U.S. akatua ho nhyehyɛe mu.

186
00:16:58,728 --> 00:17:02,983
Bush san de no too so bio
na nokwarem no, ɔmaa no nkɔanim.

187
00:17:03,303 --> 00:17:07,717
Na onyaa nea ɛbɛn no kɛse mpo
abusuabɔ sen sɛnea na ɛwɔ hɔ kan no.

188
00:17:09,932 --> 00:17:14,786
Ɛdenam mmoa a efi CIA hɔ so no, .
Noriega tumi dii nea ɔne no resi akan no so nkonim

189
00:17:14,904 --> 00:17:20,036
na wɔ august 1983 mu no, ɔbɛyɛɛ
Panama asraafo panyin.

190
00:17:34,468 --> 00:17:38,202
Sɛ́ Reagan nniso no
trɛw ne koko a ɛyɛ sum ase no mu

191
00:17:38,226 --> 00:17:40,975
tiaa Sandinistafo no
aban a ɛwɔ Nicaragua, .

192
00:17:41,155 --> 00:17:44,052
Noriega bɛyɛɛ obi a ɔboa no kɛse.

193
00:17:44,239 --> 00:17:47,536
Bere a ɔne CIA yɛ adwuma no, .
ne Israelfo akodetɔnfo, .

194
00:17:47,654 --> 00:17:50,563
Noriega boa ma wɔyɛɛ nhyehyɛe
akode a wɔde ma ho nhyehyɛe

195
00:17:50,595 --> 00:17:54,489
sɛ wɔde akode bɛma contra
gyinabea ahorow a ɛwɔ Costa Rica atifi fam.

196
00:17:54,893 --> 00:18:02,424
Ɛde besi nnɛ no, wontumi nnye ho kyim sɛ...
wimhyɛn koro no ara a na ɛkura akode

197
00:18:02,807 --> 00:18:06,796
efi Panama kɔɔ Costa Rica
na wɔde nnubɔne nso kura wɔn ho.

198
00:18:07,205 --> 00:18:12,104
Na nokwarem no, nnipa a na wɔyɛ
wimhyɛnkafo a wɔde saa abasa no rekɔ contras no

199
00:18:12,253 --> 00:18:14,116
ne nnubɔne a ɛtu kɔ soro, .

200
00:18:14,616 --> 00:18:18,285
awiei koraa no, ɛduu U.S., .
na wɔabɔ wɔn sobo na mprempren wɔrekɔda afiase.

201
00:18:19,214 --> 00:18:24,926
Saa oprehyɛn yi titiriw na ɛmaa
Manuel Noriega awerɛhyem no

202
00:18:25,036 --> 00:18:30,598
na wɔbɛdan wɔn ani
de kɔsi ne cocaine ho aguadi a ɔkɔɔ so yɛɛ no ntamgyinafo so

203
00:18:31,185 --> 00:18:34,748
de tua ne network a ɔde dii dwuma no ka

204
00:18:34,842 --> 00:18:38,849
sɛnea ɛbɛyɛ a wobetumi de abasa no akɔ
contras wɔ Costa Rica atifi fam.

205
00:18:40,143 --> 00:18:43,264
Noriega ho a ɔde hyɛɛ nnubɔne ho aguadi mu no

206
00:18:43,374 --> 00:18:48,623
no maa ne hia a ɛho hia no yɛɛ kɛse ankasa
sɛ CIA no fibea

207
00:18:48,710 --> 00:18:54,579
na sɛ obi a otumi di anim
anifere a ɛho ntew wɔ ɔmantam no mu ma CIA

208
00:18:54,666 --> 00:18:59,986
Enti, ɛnyɛ akwanhyia sɛ CIA bɛyɛɛ
wɔn a wɔbɔ Noriega ho ban a wɔagye din sen biara

209
00:19:00,018 --> 00:19:01,814
atia nnubɔne ho sobo no, .

210
00:19:01,846 --> 00:19:05,750
efisɛ ɛno ne ade a ɛte saa
a CIA afɛfo taa yɛ.

211
00:19:06,956 --> 00:19:12,651
Bere ne bere mu bere a yɛde ahyɛ mu no
nnipa a wɔn ho yɛ den wiase a ɛto so abiɛsa, .

212
00:19:12,753 --> 00:19:16,347
efisɛ yɛpɛ sɛ wɔyɛ den, .
yɛpɛ sɛ yehu sɛ wɔde wɔn ho ahyɛ mu

213
00:19:16,386 --> 00:19:20,284
ne mpɔtam hɔ sikasɛm mu tumi ahorow a emu yɛ den sen biara

214
00:19:20,316 --> 00:19:23,370
a, bere ne bere mu, .
ne nnubɔne ho aguadi.

215
00:19:43,784 --> 00:19:48,402
Ɛmfa ho sɛ Noriega yɛɛ biako no
ne U.S. sum ase dwumadi pii, .

216
00:19:48,519 --> 00:19:53,767
na ɔrebɛyɛ obi a ɔnyɛ biako kɛse
a U.S. botae ahorow wɔ Amerika Mfinimfini fam.

217
00:19:54,627 --> 00:19:58,140
Wɔ 1984 mu no, ne bo fuwii
Reagan nniso no

218
00:19:58,165 --> 00:20:02,602
denam Latin Amerika akannifo a wɔbɛgye wɔn ahɔhoɔ so
wɔ Contadora asomdwoe ho ɔkasa ahorow no ase.

219
00:20:03,197 --> 00:20:08,266
Ɔkasa ahorow no kae sɛ wɔmfa U.S.
ɔde ne ho gye Amerika Mfinimfini fam nsɛm mu.

220
00:20:09,385 --> 00:20:13,411
Ná ɛnyɛ Noriega na ɔyɛ yiw-nipa no
sɛ na United States pɛ sɛ ɔyɛ saa.

221
00:20:16,771 --> 00:20:18,906
Nea na n’ani nnye ho ara ne sɛ wɔbɛpia no akɔ baabiara.

222
00:20:18,984 --> 00:20:23,171
Akyinnye biara nni ho sɛ na nkurɔfo ani nnye ho
John Poindexter anaa William Casey mpo

223
00:20:23,226 --> 00:20:28,648
ɔreba fam akɔ ne villa no so na ɔreka
nea ɛsɛ sɛ ɔyɛ anaasɛ ɛnsɛ sɛ ɔyɛ no.

224
00:20:31,956 --> 00:20:36,258
Afei wɔ 1986 mu no, .
Iran-contra animguasesɛm no sɔree.

225
00:20:36,860 --> 00:20:39,988
Noriega nkitahodifo titiriw
wɔ adwumayɛ mu

226
00:20:40,090 --> 00:20:42,543
afei de na wɔrehwehwɛ wɔn mu yiye.

227
00:20:44,393 --> 00:20:47,629
Woyii Oliver North fii adwumam, .
Wɔhyɛɛ Poindexter ma ogyaee adwuma no

228
00:20:47,739 --> 00:20:50,496
na William Casey yaree
ne amemene mu akisikuru.

229
00:20:50,817 --> 00:20:54,686
Enti Noriega ahobammɔfo atitiriw 3 no nyinaa

230
00:20:54,835 --> 00:20:59,967
na wonni aban mu na ɛno na ɛde
ntɛm ara kɔɔ nsakrae a ɛbaa U.S. nhyehyɛe mu so.

231
00:21:05,104 --> 00:21:09,464
Ná nkate horow a ɛwɔ Panama mu no te saa
ɔdan kɔ Noriega nso so.

232
00:21:09,839 --> 00:21:11,089
Mfe abiɛsa ni

233
00:21:11,113 --> 00:21:16,839
Noriega ne DEA yɛɛ adwuma wɔ sting mu
adwumayɛ a wɔde koodu din ato so sɛ Operation Pisces.

234
00:21:17,284 --> 00:21:23,198
Wɔ 1987 mu no, ɛdenam Noriega mmoa so no, .
atumfoɔ kyeree nnipa ɔhaha pii a wosusuw sɛ wɔyɛ saa

235
00:21:23,222 --> 00:21:26,331
na ɔde dɔla ɔpepem pii yɛɛ nwini
wɔ Panama sikakorabea ahorow no, .

236
00:21:26,425 --> 00:21:29,451
a ɛhaw adwene kɛse wɔ
sika a wɔde di dwuma ɔkwammɔne so adwuma.

237
00:21:29,623 --> 00:21:34,404
Sikasɛm ho adwumayɛfo bo fuwii na
Wɔn a wɔsɔre tia Noriega no boaboaa wɔn ho ano tiaa no.

238
00:21:37,326 --> 00:21:41,686
Wɔ Washington akyi no, wɔn a wɔsɔre tia Noriega
ɔbɔɔ mmɔden na odii adanse tiaa no, .

239
00:21:41,796 --> 00:21:45,272
a wɔbɔ no sobo sɛ wakum obi, .
adifudepɛ ne nnubɔne ho mmirikatu.

240
00:21:45,382 --> 00:21:48,710
U.S. nsɛm ho amanneɛbɔfo yɛɛ ntɛm
danee no yɛɛ no asɛm titiriw.

241
00:21:49,065 --> 00:21:53,111
Nanso abusuabɔ a ɛda wɔne Panama ntam no wɔ foforo ase
mununkum anadwo yi esiane nsɛm ho amanneɛbɔ nti...

242
00:21:53,533 --> 00:21:56,770
Mmarahyɛ Bagua no muni Jesse Helms bɔɔ sobo nnɛ
sɛ Panama asraafo a ɔyɛ den no, .

243
00:21:56,817 --> 00:22:00,875
Manuel Noriega, ne nea odi kan
nnubɔne ho aguadifo wɔ Amerika.

244
00:22:02,638 --> 00:22:07,614
Amanneɛbɔ ahorow a efi U.S. amansɛmdifo hɔ nso ayɛ
no maa wɔyɛɛ nhwehwɛmu foforo wɔ Capitol Hill.

245
00:22:09,269 --> 00:22:12,968
Bere a wohyia nhyɛso a ɛkɔ soro no, .
wɔ U.S. ne Panama nyinaa, .

246
00:22:13,211 --> 00:22:16,250
Noriega de asɛm no bae
nhyɛso atirimɔdensɛm asorɔkye, .

247
00:22:16,352 --> 00:22:20,406
attacking protesters in the streets
na wɔde asɔretiafo ɔhaha pii guu afiase.

248
00:22:25,351 --> 00:22:28,617
Reagan nniso no mprempren
ɔfrɛɛ no pefee sɛ wonyi no mfi hɔ.

249
00:22:29,737 --> 00:22:35,025
Yɛpɛ sɛ Noriega fi hɔ na a
san kɔ ɔmanfo demokrase nniso mu.

250
00:22:35,839 --> 00:22:40,800
Nanso wɔ akyi no, aban no
na ɔne Noriega reyɛ nkitahodi wɔ kokoam, .

251
00:22:40,941 --> 00:22:43,319
ɔhyɛɛ bɔ sɛ wɔremmɔ no sobo
wɔ nnubɔne ho sobo ho, .

252
00:22:43,351 --> 00:22:47,147
sɛ wo ne no bɛyɛ biako a
U.S. botae ahorow a ɛwɔ Amerika Mfinimfini fam.

253
00:22:48,005 --> 00:22:49,325
Gabrielle Gemma, 1999.

254
00:22:49,412 --> 00:22:53,833
bagua a ɛde ne ho no kwankyerɛfo
nhwehwɛmu a wɔyɛe wɔ U.S. ntua a ɛbaa Panama so no ho, .

255
00:22:53,857 --> 00:22:57,185
ɔne Noriega kasa faa
nkitahodi a ɔne U.S.

256
00:22:58,011 --> 00:23:03,425
Ɔsahene Noriega ka kyerɛɛ yɛn sɛ ɛwɔ hɔ
ahwehwɛde ahorow bi a wɔde too ne nsam

257
00:23:03,582 --> 00:23:07,050
tẽẽ abien no nyinaa nam Poindexter so
ne nhyiam afoforo, baabi a

258
00:23:07,090 --> 00:23:10,391
ɔman no dwumadibea no
hyɛɛ no sɛ ɔnsakra

259
00:23:10,462 --> 00:23:13,274
Panama nniso ahorow no
nhyehyɛe a ɛfa nsɛm pii ho.

260
00:23:13,399 --> 00:23:19,858
Ɔkae sɛ ɛno na ɛyɛ nea ɛho hia sen biara
ne nea U.S. hwehwɛe sɛ Noriega

261
00:23:19,968 --> 00:23:22,194
ne Panama aban no, .
ma kwan ma U.S.

262
00:23:22,218 --> 00:23:24,850
sɛ wɔbɛtrɛw wɔn asraafo mu
a ɔwɔ Panama

263
00:23:24,941 --> 00:23:28,714
na sɛ wɔbɛsan asusuw apam no ho s
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛma wɔakɔ so adi wɔn so

264
00:23:28,820 --> 00:23:32,817
wɔ asraafo atrae 14 no so
a mprempren ɛwɔ Panama no.

265
00:23:33,815 --> 00:23:36,783
Noriega ampene so
de kɔ nea U.S. hwehwɛ no so

266
00:23:36,823 --> 00:23:39,023
anaasɛ obegyae tumi a ɔwɔ wɔ Panama no.

267
00:23:40,862 --> 00:23:46,520
Wɔ February 1988 mu no, U.S. aban mpanyimfo baanu
asɛnni baguafo akɛse a wɔwɔ Florida no bɔɔ Noriega sobo sɛ, .

268
00:23:46,544 --> 00:23:50,543
a wɔbɔ no sobo sɛ ɔde nnubɔne di gua, .
sika a wɔde di dwuma ɔkwammɔne so ne sika a wɔde di dwuma ɔkwammɔne so.

269
00:23:50,872 --> 00:23:52,942
Ɛno ne bere a edi kan
ɔman foforo so ɔmanpanyin

270
00:23:52,966 --> 00:23:55,832
na wɔabɔ no sobo pɛn
wɔ United States no.

271
00:23:57,439 --> 00:24:01,759
Afei U.S. yɛɛ nhyehyɛe bi
mmɔdenbɔ a wɔbɔ sɛ wobetu Noriega agu.

272
00:24:01,829 --> 00:24:03,595
Wɔmaa sikasɛm mu anohyeto ahorow no yɛɛ kɛse

273
00:24:03,619 --> 00:24:06,470
ne asraafo afoforo
wɔsomaa wɔn kɔɔ Panama.

274
00:24:07,484 --> 00:24:09,624
United States anadwo yi
de too gua wɔ ɔkwan a ɛyɛ nokware so sɛ

275
00:24:09,649 --> 00:24:14,304
Panama ɔsahene Manuel Noriega yɛ a
ɔman yi ɔman ahobammɔ ho asiane.

276
00:24:14,329 --> 00:24:21,919
Owura Noriega, nnubɔne a wɔbɔɔ no sobo no, .
a ɛfa nnubɔne ho, a wɔbɔɔ no sobo sɛ ɔyɛ Panama ɔman anidanfo.

277
00:24:22,160 --> 00:24:25,348
Yɛpɛ sɛ yɛde no kɔ asɛnnibea.
Yɛpɛ sɛ yeyi no fi mu

278
00:24:25,543 --> 00:24:29,402
na yɛpɛ sɛ yɛsan de ba
demokrase a ɛkɔ Panama.

279
00:24:29,427 --> 00:24:32,028
Enti sɛ wokenkan a
saa sobo ahorow a ɛyɛ abufuw yi

280
00:24:32,052 --> 00:24:35,989
denam obi a ɛfa nnubɔne ho so, .
ɔman anidanfo a wɔabɔ no sobo, .

281
00:24:36,472 --> 00:24:38,739
discount wɔn so.
Wɔyɛ atosɛm koraa.

282
00:24:41,956 --> 00:24:44,596
Ɔda so ara ntumi nhyɛ Noriega mfi tumidi mu, .

283
00:24:44,667 --> 00:24:47,549
United States danee ne ho
ɛyɛ mmɔden a wɔbɔ sɛ wobenya nkɛntɛnso

284
00:24:47,573 --> 00:24:51,612
1989 a ɛreba no
Panama ɔman abatow ahorow.

285
00:24:57,203 --> 00:25:00,132
Bush nniso no, .
adwuma a wɔnam CIA so yɛ

286
00:25:00,156 --> 00:25:02,823
ne ɔman no endowment no
demokrase nti, .

287
00:25:03,266 --> 00:25:07,690
de bɛboro dɔla ɔpepem 10 kɔhyɛɛ mu
asɔretiafo slate a ɛkyerɛ wɔn a wɔpɛ sɛ wɔpaw wɔn no, .

288
00:25:07,893 --> 00:25:10,257
ɔmampanyin a ɔpɛ sɛ ɔyɛ ɔmampanyin Guillermo Endara, .

289
00:25:10,343 --> 00:25:13,585
nnwumakuw mmaranimfo a ɔwɔ sika
asua nhoma wɔ United States

290
00:25:13,648 --> 00:25:15,752
ne ne mfɛfo a wɔyɛ ɔmampanyin abadiakyiri a wɔretu mmirika no

291
00:25:15,830 --> 00:25:19,438
Guillermo Billy Ford ne...
Ricardo Arias Calder a ɔyɛ ɔbarima a ɔyɛ ɔdefo.

292
00:25:20,416 --> 00:25:23,165
Sɛ tebea koro no ara a ɛwɔ saa abatow no mu no

293
00:25:23,299 --> 00:25:26,744
sii na na asi wɔ United
Aman, anka wɔbɛyɛ nea mmara mma ho kwan.

294
00:25:26,837 --> 00:25:30,940
Wɔ U.S. no, sika a wogye
efi amannɔne nniso bi hɔ

295
00:25:31,074 --> 00:25:35,487
a atirimpɔw no ne sɛ wobenya nkɛntɛnso
ɔman no mu abatow, yɛ nea mmara mma ho kwan.

296
00:25:36,385 --> 00:25:40,142
Saa abatow ahorow no yɛ
a ɛnkɔ so daa fi mfiase.

297
00:25:40,291 --> 00:25:42,775
Wobɛyɛ dɛn afrɛ no
abatow a ɛfata?

298
00:25:43,080 --> 00:25:47,197
Wɔde saa ɔkwan yi dii dwuma wɔ Panama.
Wɔde dii dwuma wɔ Nicaragua.

299
00:25:47,221 --> 00:25:50,697
Wɔde dii dwuma wɔ aban biara mu
a na ɔne U.S. amannɔne amammuisɛm no nyɛ adwene.

300
00:25:50,752 --> 00:25:52,877
Wɔde sikasɛm mu anohyeto ahorow di dwuma

301
00:25:52,956 --> 00:25:57,104
sɛ wɔbɛma ɔkɔm de nnipa na afei wɔayɛ
fa abatow bi hyɛ saa nkurɔfo yi so.

302
00:25:57,128 --> 00:26:00,520
Efisɛ nkurɔfo tow aba sɛ wobenya
paanoo bere a ɔkɔm de wɔn.

303
00:26:00,615 --> 00:26:02,682
Minsusuw sɛ ɛno yɛ demokrase.

304
00:26:03,417 --> 00:26:06,355
Wɔyɛɛ abatow no, .
wofii ase kan abatow no, .

305
00:26:06,379 --> 00:26:10,331
na ɛbɛdaa adi pefee sɛ PRD
anka ɔbɛhwere abatow no.

306
00:26:11,136 --> 00:26:13,162
Saa bere no, .

307
00:26:13,365 --> 00:26:15,771
na ɛnyɛ nea edi kan
wɔ Panama abakɔsɛm mu no, .

308
00:26:15,795 --> 00:26:18,396
anaa aman afoforo pii
wɔ Amerika Mfinimfini fam no, .

309
00:26:18,675 --> 00:26:22,834
asraafo sodifo no gyinaa hɔ
abatow nhyehyɛe no.

310
00:26:24,745 --> 00:26:28,828
Basabasayɛ paee wɔ ɔman no mu.
Bere a wogyee abatow nnaka no.

311
00:26:32,688 --> 00:26:36,047
U.S. boaa wɔn a wɔpɛ sɛ wɔpaw wɔn no, .
a na wadi kan wɔ abatow a wɔtow mu no, .

312
00:26:36,103 --> 00:26:38,649
wɔboroo wɔn atirimɔden so
wɔ Panama City mmɔnten so

313
00:26:38,673 --> 00:26:41,055
wɔ TV mfoninitwa mfiri a ɛrehuruhuruw anim.

314
00:27:02,474 --> 00:27:06,240
Wɔkyerɛe sɛ wɔn a wɔtow hyɛɛ wɔn so no
sɛ wɔbɛyɛ Noriega nidi asraafo akuw, .

315
00:27:06,623 --> 00:27:08,835
ɛwom sɛ wɔanhu obiara da de.

316
00:27:09,055 --> 00:27:14,703
Ná ɛyɛ mfoninitwa hokwan a ɛyɛ ahwehwɛ
wiase ɔmanfo adwene a wɔde tia Noriega.

317
00:27:19,036 --> 00:27:22,770
Basabasayɛ a ɛkɔɔ so wɔ Panama no mu yɛɛ den kɛse
anwummere yi bere a aban goons

318
00:27:22,817 --> 00:27:25,684
tow hyɛɛ wɔn a wɔpɛ sɛ wɔpaw wɔn no so a wɔsɔre tiae
de kɔmaa ɔsahene Manuel Noriega.

319
00:27:25,745 --> 00:27:28,532
Wɔtow hyɛɛ wɔn so na wɔboroo wɔn
wɔ Panama City mmɔnten so

320
00:27:28,712 --> 00:27:29,992
Guillermo Endara na ɔkyerɛwee

321
00:27:30,080 --> 00:27:32,037
Ɔsɔretia no mu biako
wɔn a wɔpɛ sɛ wɔyɛ ɔmampanyin

322
00:27:32,076 --> 00:27:35,541
wɔboroo no na wopirapiraa no awiabere, .
denam asraafo a wɔyɛ den akyigyinafo so...

323
00:27:35,565 --> 00:27:39,276
Akyiri yi ɔmampanyin dibea kandifo Endara
no fii ayaresabea hɔ.

324
00:27:39,300 --> 00:27:42,564
Wɔasi so dua sɛ
abɔnefo tow hyɛɛ no so.

325
00:27:45,713 --> 00:27:51,634
Ade kyee no, ɔmampanyin Bush hyɛe
Asraafo foforo 2000 baa Panama.

326
00:27:52,924 --> 00:27:58,123
Mɛyɛ nea ɛho hia de abɔ ho ban
Amerikafo a wɔyɛ ɔman mma asetra

327
00:27:58,225 --> 00:28:02,490
na yɛrenhunahuna yɛn
denam asisifo akwan horow so, .

328
00:28:02,725 --> 00:28:06,802
ɛwom sɛ ebia wɔyɛ atirimɔdenfo de, nanso .
ɔman anidanfo Noriega ho asɛm.

329
00:28:07,752 --> 00:28:12,297
Wɔ abatow mu ɔhaw no akyi no, .
Panama ɔman Bagua no

330
00:28:12,383 --> 00:28:16,102
de tebea a egye ntɛmpɛ too gua na
ɔpaw Noriega sɛ ɔman no panyin.

331
00:28:19,508 --> 00:28:22,077
George Bush, a mprempren wɔahyɛ no nkuran pefee

332
00:28:22,101 --> 00:28:25,570
Panama asraafo no
sɛ wɔbɛtew atua atia Noriega.

333
00:28:26,330 --> 00:28:29,860
Yɛn ani begye ho sɛ yebehu sɛ obeyi no afi mu.
Yɛbɛpɛ sɛ yehu no sɛ ofi hɔ.

334
00:28:32,932 --> 00:28:36,307
Wɔde mmoa ne nkuranhyɛ ma
efi United States, .

335
00:28:36,417 --> 00:28:40,721
asraafo mpanyimfo kuw bi a wofi...
Panama Bammɔ Asraafo (PDF) .

336
00:28:40,963 --> 00:28:44,330
fii ase yɛɛ nhyehyɛe sɛ wɔbɛyɛ asraafo atuatew
sɛnea ɛbɛyɛ a wobetu Noriega agu.

337
00:28:45,480 --> 00:28:48,832
Wohyiaam wɔ kokoam mpɛn pii
ne U.S. kesee fam ahyɛde no

338
00:28:48,895 --> 00:28:51,495
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛhyehyɛ mmoa
ama wɔatu agu.

339
00:28:52,589 --> 00:28:56,018
Dwuma a ɛsɛ sɛ wodi
na United States asraafo na wɔyɛe

340
00:28:56,745 --> 00:28:58,517
na ɛsɛ sɛ wosiw akwan bi

341
00:28:58,635 --> 00:29:02,181
na hwɛ hu sɛ wimhyɛn gyinabea ahorow bi
wɔamfa amma sɛ wɔmfa nni dwuma

342
00:29:02,229 --> 00:29:05,517
denam element ahorow a ebetumi aba so
ɔnokwafo ma ɔsahene Noriega.

343
00:29:06,776 --> 00:29:10,788
Esiane saa awerɛhyem ahorow yi nti, atuatewfo no
asraafo fii ase bɔɔ mmɔden sɛ wɔbɛtow ahyɛ wɔn so.

344
00:29:11,276 --> 00:29:13,436
Wɔdii Noriega awɛmfoɔ no so nkonim ntɛm ara, .

345
00:29:13,538 --> 00:29:16,780
twaa PDF adwumayɛbea ti no ho hyiae
na ɔkyeree Noriega.

346
00:29:17,888 --> 00:29:21,127
Nanso Amerikafo no anyɛ saa
di bɔhyɛ ahorow no so.

347
00:29:21,534 --> 00:29:25,635
Wɔmaa asraafo a wodii Noriega nokware no kwan ma wɔyɛɛ saa
nya kwan kɔ mu na wobubuu atuatew no, .

348
00:29:25,714 --> 00:29:27,627
ɔde ɔsahene Noriega ahofadi.

349
00:29:32,621 --> 00:29:36,370
Akyiri yi Ɔmampanyin Bush powee sɛ biribiara nni hɔ
U.S. a ɛde ne ho hyɛɛ oprehyɛn no mu.

350
00:29:36,673 --> 00:29:41,681
.. sɛ eyi yɛ Amerikafo oprehyɛn bi.
Metumi aka akyerɛ wo sɛ: Ɛno nyɛ nokware.

351
00:29:42,142 --> 00:29:50,003
Mebɛsan aka bio sɛ yenni akyinnyegye biara
ne Panama Asraafo a Wɔbɔ Wɔn Ho Ban no.

352
00:29:50,848 --> 00:29:52,318
Yɛne wɔn nni akyinnyegye biara.

353
00:29:52,342 --> 00:29:56,054
Yɛne yɛn wɔ abusuabɔ pa
Panamafo Ahobammɔ Asraafo no.

354
00:29:56,151 --> 00:29:58,522
Nanso nsɛm ho amanneɛbɔfo a ɔyɛ nhwehwɛmu Dough Vaugn

355
00:29:58,656 --> 00:30:03,200
a na ɔwɔ Panama wɔ bere a
atuatew ho mmɔdenbɔ a entumi nyɛ yiye, gye Bush nsɛm no ho akyinnye

356
00:30:03,362 --> 00:30:08,965
Adwene no, anyɛ yiye koraa no, wɔ Amerikafo afã no, .
na ɛsɛ sɛ odi atuatewfo yi anim, .

357
00:30:09,497 --> 00:30:13,011
sɛ wɔbɛdaadaa wɔn ma wɔagye adi saa
na wɔwɔ United States mmoa

358
00:30:13,089 --> 00:30:16,058
na afei, wɔ bere a ɛho hia mu no, .
gyae wɔn, .

359
00:30:16,097 --> 00:30:20,438
Sɛnea ɛbɛyɛ a afei wobetumi de anoyi ayɛ saa
na ɛsɛ sɛ yɛbubu PDF no koraa.

360
00:30:20,462 --> 00:30:23,133
Sɛ yɛrentumi mfa yɛn ho nto so bio

361
00:30:23,165 --> 00:30:26,579
polisifo a wɔn ani nnye ho
wɔ Panama asraafo no mu

362
00:30:26,603 --> 00:30:30,415
sɛ yɛbɛsɔre atia Noriega ne yɛn
anka ɛsɛ sɛ yɛn ankasa yɛ adwuma yi

363
00:30:33,822 --> 00:30:35,883
Wɔ October atuatew ho mmɔden akyi no, .

364
00:30:35,969 --> 00:30:39,563
U.S. asraafo foforo 1300
wɔde wimhyɛn kɔɔ Panama, .

365
00:30:39,665 --> 00:30:42,939
ne asraafo nnwinnade a wɔde tow hyɛ nkurɔfo so
wɔde kɔe wɔ kokoam.

366
00:30:47,158 --> 00:30:52,157
U.S. asraafo maa wɔn ɔsatu no yɛɛ kɛse
a ɛfa ahunahuna ne abufuw ho.

367
00:30:52,708 --> 00:30:56,598
Ɔkwan a wɔde siw kwan a wɔde besisi hɔ, .
a wɔrehyia PDF tumi ahorow

368
00:30:56,872 --> 00:31:01,174
ne asraafo a wɔtow hyɛ nkurɔfo so a wɔyɛ
maneuvers a ɛnyɛ U.S. tumidi.

369
00:31:11,651 --> 00:31:15,631
Wɔasiw kwan a wɔfa so wɔ ha no ano. Frɛ a wɔfrɛ
ɛyɛ ahobammɔ ho haw. Ahobammɔ bɛn?

370
00:31:15,655 --> 00:31:19,240
Panamafo no renhunahuna wɔn da
wɔn. Wɔn na wɔyɛ ahunahuna.

371
00:31:19,287 --> 00:31:22,569
Wɔn na wɔbɔ yɛn sobo
akode a wɔde di dwuma. Dɛn na ɛhaw wɔn?

372
00:31:26,791 --> 00:31:31,100
Wɔde bayonet ahorow na ɛtow hyɛ wɔn so
sɛnea ɛbɛyɛ a ɛbɛbɔ yɛn hu.

373
00:31:31,530 --> 00:31:33,727
Wɔkae sɛ ɛnsɛ sɛ wotiatia saa beae no.

374
00:31:33,751 --> 00:31:36,868
Nanso wɔwɔ yɛn afã, .
ɛyɛ Panama tumidi, .

375
00:31:36,923 --> 00:31:38,711
enti dɛn na ɛwɔ wɔn ho?

376
00:31:41,753 --> 00:31:46,472
Ɛbaa nsateakwaa biako saa da no
awudi no amfi ase.

377
00:31:46,675 --> 00:31:51,167
Efisɛ na tank ahorow no ne biribiara ayɛ krado
sɛ wɔbɛkɔ na wɔakum Panamafo no.

378
00:32:03,526 --> 00:32:05,696
Wɔ asram a etwa to ansa na wɔtow hyɛɛ wɔn so no mu no, .

379
00:32:05,845 --> 00:32:11,337
asraafo dwumadi titiriw ahyɛde a wɔsomaa no
Delta Force kuw bi a wɔyɛ kokoamsɛm kɛse a wɔkɔɔ Panama.

380
00:32:12,167 --> 00:32:15,924
Ná nneyɛe pii wɔ hɔ
a saa Delta Kuw no na ɛyɛe, .

381
00:32:15,948 --> 00:32:20,119
a wɔbɔɔ ho amanneɛ wɔ
United States nsɛm ho amanneɛbɔfo sɛ nneɛma a ɛhyɛ abufuw

382
00:32:20,143 --> 00:32:23,144
a Panamafo na wɔyɛe
tiaa United States.

383
00:32:23,778 --> 00:32:28,269
United States a wɔde wɔn ho hyɛɛ mu
gyinabea, atuo a wɔtow wɔ ɔkwan a ɛkɔ

384
00:32:28,661 --> 00:32:32,101
a ɛwɔ United States no
atwa ho ahyia ne gyinabea ahorow.

385
00:32:32,414 --> 00:32:35,802
United States ho asɛm a wɔka no basabasa
ɔman mma a wɔwɔ abɔnten so.

386
00:32:40,666 --> 00:32:43,665
Sabina Virgo, ɔman no adwumayɛ ho nhyehyɛefo, .

387
00:32:43,703 --> 00:32:46,603
na ɔwɔ Panama adapɛn kakraa bi pɛ
ansa na wɔretu ntua no.

388
00:32:47,534 --> 00:32:52,725
Nsɛm a wɔde hyɛ nkurɔfo abufuw tia Panamafo
United States asraafo asraafo na wɔyɛe

389
00:32:52,880 --> 00:32:55,943
na wɔtaa kɔ Panama paa na

390
00:32:56,709 --> 00:33:00,474
wonyaa nea efii mu bae pii na wɔ m’adwene mu no
ebia adwene ahorow abien bi na ɛwɔ hɔ.

391
00:33:00,811 --> 00:33:03,873
Misusuw sɛ na biako ne sɛ wɔbɛbɔ ade
amanaman ntam asɛm bi a esii, .

392
00:33:04,037 --> 00:33:08,201
na ɛsɛ sɛ wonya United States asraafo
ɔhaw Panamafo no ara kwa

393
00:33:08,443 --> 00:33:10,337
kosii sɛ asɛm bi sii

394
00:33:10,518 --> 00:33:13,416
na efi saa asɛm no mu
saa bere no na United States betumi aka saa

395
00:33:13,440 --> 00:33:16,057
na wɔrekɔ Panama
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛbɔ Amerikafo nkwa ho ban, .

396
00:33:16,081 --> 00:33:18,681
a ɛyɛ nokwarem no
nea esii no pɛpɛɛpɛ.

397
00:33:22,159 --> 00:33:23,996
Wɔ December 16th, 1999 anadwo no.

398
00:33:24,067 --> 00:33:28,426
U.S. po so asraafo kuw bi yɛɛ asraafo
ɔkwan a wɔasiw wɔ PDF adwumayɛbea ti no anim

399
00:33:28,450 --> 00:33:30,895
na Panama awɛmfo totow atuo guu wɔn so.

400
00:33:36,012 --> 00:33:41,246
Ɔsahene Robert Bolivar Paz, a ɔyɛ U.S.
po so amansɛmdifo panyin, wokum no.

401
00:33:42,754 --> 00:33:46,689
Wɔbɔɔ amanneɛ sɛ po so asraafo no ka ho
kuw bi a wɔfrɛ wɔn Hard Chargers, .

402
00:33:46,799 --> 00:33:50,174
wonim no sɛ ɛhyɛ abufuw
akasakasa a wɔne PDF tumi ahorow di.

403
00:33:50,822 --> 00:33:53,642
Pentagon no ka sɛ po so asraafo no na wɔyɛ saa
na wonni akode na wɔyerae.

404
00:33:54,229 --> 00:33:56,802
Nanso ɛhɔnom adansefo kae sɛ wokurakura akode

405
00:33:56,904 --> 00:34:01,841
na wɔne PDF adwumayɛbea ti no sesaa ogya, .
apirapiraa ɔsraani bi ne ɔmanfo baanu a wɔnyɛ asraafo.

406
00:34:02,003 --> 00:34:05,214
Wɔakum Amerikani ɔsraani bi, .
wɔ dapɛn awiei atuo a wɔtotowee mu.

407
00:34:05,868 --> 00:34:10,311
...nea U.S. mpanyimfo frɛɛ no: Nhwɛso bi a ɛfa
ɔsahene Noriega atirimɔdensɛm ne atirimɔdensɛm.

408
00:34:10,392 --> 00:34:14,981
Amerikani ɔsraani panyin bi wu a...
pres. Bush kasa tiaa nnɛ sɛ abufuw.

409
00:34:16,580 --> 00:34:18,861
Wɔde po so asraafo panyin bi ne ne yere guu afiase.

410
00:34:18,971 --> 00:34:22,166
Ɔhwee na ohunahunaa no sɛ obekum no.
Ɔde nna ho ahunahuna bae.

411
00:34:22,191 --> 00:34:25,959
Amerikani ɔsraani foforo, .
nso ahunahuna saa ɔbarima no yere.

412
00:34:26,045 --> 00:34:30,193
Ɔmanfo mmoa a emu yɛ den a wɔde ma wɔ aweredi ho
na ne nyinaa yɛ nea wɔahyɛ ho bɔ.

413
00:34:32,807 --> 00:34:37,600
Nnanan akyi wɔ December 20th, 1999 mu.
U.S. asraafo tow hyɛɛ Panama so.

414
00:34:53,097 --> 00:34:56,699
Wɔde din a wɔde kyerɛw ntua no too hɔ
operation Just Cause.

415
00:34:57,535 --> 00:35:02,433
Anadwo fã akyi bere tiaa bi no, U.S. asraafo
bere koro no ara mu no, wɔtow hyɛɛ nneɛma 27 so, .

416
00:35:02,683 --> 00:35:05,542
na emu pii wɔ
mmeae a nnipa dɔɔso wɔ hɔ.

417
00:35:06,691 --> 00:35:09,195
Wɔn a wɔde wɔn ani asi so titiriw wɔ Panama City no mu biako

418
00:35:09,281 --> 00:35:12,133
na ɛyɛ adwumayɛbea ti a ɛwɔ
Panama Asraafo a Wɔbɔ Wɔn Ho Ban, .

419
00:35:12,227 --> 00:35:15,353
a ɛwɔ baabi a nnipa ahyɛ hɔ ma no
El Chorrillo mpɔtam hɔ.

420
00:35:16,010 --> 00:35:21,338
U.S. asraafo tow atopae guu mpɔtam hɔ nnɔnhwerew anan
ansa na wɔatu akɔtena hɔ na wɔafrɛ sɛ wɔmfa wɔn ho mma.

421
00:35:22,432 --> 00:35:24,164
Yɛsrɛ wo sɛ fa wo ho ma.

422
00:35:24,547 --> 00:35:29,500
Sɛ woannyɛ saa a, yɛasiesie yɛn ho
sɛ wɔbɛma ɔdan biara ne biara ayɛ pɛ.

423
00:35:30,734 --> 00:35:32,125
Fa wo ho ma mprempren.

424
00:35:32,799 --> 00:35:36,824
Bɛyɛ simma 10 akyi no, wɔayɛ
kasa yi "surender, surrender".

425
00:35:37,207 --> 00:35:40,090
yɛhwɛɛ helikopta ahorow no wɔ ha.

426
00:35:40,887 --> 00:35:42,652
Fi ase totow atopae gu nnipa baanan no so.

427
00:35:43,598 --> 00:35:46,978
Na fi ase de wɔn laser ray no di dwuma.

428
00:35:47,080 --> 00:35:49,775
Na nneɛma a ɛte saa enti yɛbɔ fam.

429
00:35:57,448 --> 00:36:02,588
Ankyɛ na ɛbɛdaa adi pefee sɛ botae ahorow no
na ɛnyɛ asraafo a wɔde wɔn ani asi wɔn so nkutoo.

430
00:36:03,026 --> 00:36:04,380
Sɛnea adansefo kyerɛ no, .

431
00:36:04,467 --> 00:36:07,029
pii a atwa ho ahyia no
mpɔtam a nnipa te

432
00:36:07,076 --> 00:36:09,743
na wɔahyɛ da ayɛ
tow hyɛɛ wɔn so na wɔsɛee wɔn.

433
00:36:11,276 --> 00:36:13,605
Ná helikopta ahorow no kura akode a emu yɛ den, .

434
00:36:13,707 --> 00:36:19,480
atuo a ano yɛ den a wɔde di dwuma ne rɔke a wɔtow, .
na na wɔreto tuo a wɔnyɛ nyiyim.

435
00:36:20,723 --> 00:36:23,139
Na ɛnyɛ sɛ wɔrehwɛ kɛkɛ
ma asraafo botae ahorow.

436
00:36:23,272 --> 00:36:26,029
Ná wɔreto atuo agu ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo pii so.

437
00:36:26,475 --> 00:36:28,881
Ná nkurɔfo retu mmirika wɔ baabiara.
Mmɔden a wɔbɔ sɛ wobeguan.

438
00:36:36,377 --> 00:36:38,441
Wɔtow tuo guu biribiara a ɛkeka ne ho so, .

439
00:36:38,504 --> 00:36:41,191
a wonni mmɔborohunu na wonsusuw ho
sɛ ebia na mmofra wɔ hɔ anaa

440
00:36:41,371 --> 00:36:42,892
anaa mmea anaa nnipa a wɔreko.

441
00:36:43,598 --> 00:36:45,590
Mmom no, biribiara a
tu kɔɔ baabi foforo na wɔtow tuo.

442
00:36:50,995 --> 00:36:53,533
Ná yesusuw sɛ wɔn
na ɔbɛfa Noriega kɛkɛ.

443
00:36:53,737 --> 00:36:58,501
Wɔkaa sɛ ɛno ne nea wɔpɛ. Wɔn
anka ɔbɛfa no na wabu obiara.

444
00:37:03,334 --> 00:37:05,318
Bere a wɔatow atopae no akyi no, wɔafi ase

445
00:37:05,908 --> 00:37:08,075
akɔ so nnɔnhwerew kakraa bi.

446
00:37:09,184 --> 00:37:13,069
Asraafoɔ no se ka kyerɛ obiara sɛ ɔmmra
fi adi a wɔde wɔn nsa ahyɛ wɔn ti so.

447
00:37:13,445 --> 00:37:15,351
Wɔkyerɛ yɛn kwan kɔ asɔre no mu.

448
00:37:21,390 --> 00:37:24,846
Bere a na yɛwɔ asɔre no mu
bɛyɛ anɔpa nnɔnsia, .

449
00:37:25,564 --> 00:37:26,844
mpofirim ara, .

450
00:37:27,915 --> 00:37:30,220
ɔdan no fii ase hyewee
wɔ asɔredan no anim.

451
00:37:31,517 --> 00:37:35,759
Nnipa no, ade biako pɛ a na wɔwɔ
na ɔwɔ saa beae no mu, .

452
00:37:35,962 --> 00:37:38,862
wɔbɔɔ mmɔden sɛ wobetu mmirika awie
sɛnea ɛbɛyɛ a wobenya nsu de ayɛ hose.

453
00:37:39,202 --> 00:37:42,721
Amerika asraafo no ka kyerɛɛ wɔn sɛ wonfi hɔ.

454
00:37:42,885 --> 00:37:47,760
Nnipa binom yɛ atirimɔdenfo.
Amerika asraafo no too tuo kɔɔ soro wɔ wim.

455
00:37:48,995 --> 00:37:51,329
Nkurɔfo no suroe na wotuu mmirika san wɔn akyi.

456
00:37:52,370 --> 00:37:57,042
Yehui sɛ Amerika kusuu famfo no te saa
a wɔmma nkurɔfo kwan mma wɔnkɔ wɔn afie mu.

457
00:37:57,597 --> 00:38:01,349
Wɔsomaa nkurɔfo san bae na wohunahunaa wɔn
wɔn de wɔn atuo a wɔde di dwuma wɔ afiri mu

458
00:38:01,404 --> 00:38:03,873
na bara obiara sɛ onnya
ɛbɛn afie no.

459
00:38:04,005 --> 00:38:07,465
Wɔn nyinaa nantew kɔɔ mu twaa ho hyiae
alley a ɛkɔ afie no mu

460
00:38:07,819 --> 00:38:10,619
Afei wofii ase de ogya too afie no mu.

461
00:38:11,745 --> 00:38:15,824
Panama asraafo nim ɔyɔnko biara, .

462
00:38:16,075 --> 00:38:18,605
sɛnea wɔkɔ mu na wofi adi ne baabi a wɔbɛkɔ

463
00:38:18,754 --> 00:38:21,221
na efi abɔnten biako so kɔ abɔnten foforo so

464
00:38:21,366 --> 00:38:23,451
foro kɔ soro na kɔ abrannaa bi so.

465
00:38:23,719 --> 00:38:28,732
Ɔkwan biako pɛ a Amerika asraafo no fa so
betumi anya betumi ayi saa asiane no afi hɔ

466
00:38:29,445 --> 00:38:31,421
na ɛsɛ sɛ wɔhyew adan a ɛwɔ hɔ no.

467
00:38:31,570 --> 00:38:35,632
Saa kwan no so na Panama asraafo no
anka onni baabiara a wɔde wɔn ho bɛhintaw.

468
00:38:36,917 --> 00:38:41,001
Minnim oprehyɛn biara
denam U.S. asraafo so sɛ wɔbɛfa mu na

469
00:38:41,110 --> 00:38:43,438
wɔhyew adan wɔ nhyehyɛe kwan so.

470
00:38:45,079 --> 00:38:48,071
Wo nsa ka ogya a wɔde akode na efi ase.

471
00:38:48,150 --> 00:38:51,415
Nanso minhuu amanneɛbɔ biara
a ɛyɛ U.S. asraafo folks

472
00:38:51,541 --> 00:38:54,009
kɔ mu na wosi hɔ
adan a ogya rehyew.

473
00:38:56,533 --> 00:39:01,532
Amerika kusuu famfo fii ase hyewee
El Chorrillo bɛyɛ anɔpa 6:30.

474
00:39:04,634 --> 00:39:09,114
Ná wɔbɛtow afiri ketewaa bi agu mu
ofie bi na na ogya bɛtɔ mu.

475
00:39:13,417 --> 00:39:16,018
Ná wɔbɛhyew ofie bi
na afei woatu akɔ foforo so

476
00:39:16,081 --> 00:39:18,481
na fi ase yɛ adeyɛ no nyinaa bio.

477
00:39:20,930 --> 00:39:23,596
Wɔhyew fi borɔn biako so kɔɔ foforo so.

478
00:39:23,984 --> 00:39:26,811
Wɔn na wɔyɛɛ nhyehyɛe maa ɔhyew no
denam walkie-talkies so.

479
00:39:45,010 --> 00:39:49,326
Na efi hɔ no, ne nyinaa
El Chorrillo kɔɔ hwee mu.

480
00:40:11,527 --> 00:40:16,410
Pentagon de Panama dii dwuma sɛ sɔhwɛ
asase a wɔde bɛyɛ akode a wɔde mfiridwuma mu nimdeɛ a ɛkorɔn ayɛ foforo

481
00:40:16,793 --> 00:40:18,535
te sɛ nea ɔko sum ase, .

482
00:40:19,561 --> 00:40:21,494
Apachefo ntua helikopta no, .

483
00:40:22,967 --> 00:40:24,647
ne aprɛm a wɔde laser kyerɛ kwan.

484
00:40:28,358 --> 00:40:30,849
Amanneɛbɔ ahorow nso wɔ hɔ
ɛno a wontumi nkyerɛkyerɛ mu

485
00:40:30,873 --> 00:40:34,457
a ɛkyerɛ sɛ wɔde experimental di dwuma
ne akode a wonnim.

486
00:40:40,293 --> 00:40:43,658
Yɛwɔ adanseɛ fa
akofo a wowuwui ankasa

487
00:40:43,682 --> 00:40:46,814
wɔde wɔn atuo no yɛɛ nwene
sɛ nea efi laser bi mu ba.

488
00:40:48,196 --> 00:40:52,221
Yenim kar ahorow a
na wɔde saa laser ahorow yi twitwaa mu abien.

489
00:40:52,246 --> 00:40:59,105
Anaasɛ atirimɔdensɛm a akode a ɛtow tuo yɛ
awuduru agyan a ɛma mogya tu kɛse.

490
00:41:00,346 --> 00:41:04,788
Misusuw sɛ biribi wɔ hɔ a ebetumi aba
na wɔde di dwuma wɔ hɔ

491
00:41:04,882 --> 00:41:08,108
akode a ɛyɛ nwonwa a wɔde sɔ hwɛ ara kwa.

492
00:41:09,229 --> 00:41:11,919
Ramsey Clark, kan U.S. mmaranimfo panyin, .

493
00:41:12,021 --> 00:41:15,221
ayɛ nhwehwɛmu kɛse
kɔɔ ntua no mu.

494
00:41:15,713 --> 00:41:18,254
Nanso nea ɛsen ne nyinaa no, na ɛwɔ hɔ

495
00:41:19,114 --> 00:41:25,355
dwumadie a ɛboro ahiadeɛ biara a wobɛtumi asusu ho
a ɛyɛ ogya ahoɔden ara kwa.

496
00:41:25,874 --> 00:41:31,569
Ahoɔden a wɔde di dwuma dodo ara kwa
a ɛboro ntease biara a ebetumi aba so.

497
00:41:32,261 --> 00:41:35,646
Ná Ɔmampanyin Bush pɛ sɛ ɔma ɛyɛ nokware
sɛ na eyi bɛyɛ nea edi mu.

498
00:41:35,678 --> 00:41:38,217
Ná eyi bɛyɛ ne bem, .

499
00:41:38,272 --> 00:41:41,170
pow a wɔpow wimp factor no wɔ spades mu.

500
00:41:41,855 --> 00:41:45,628
Enti wɔsomaa asraafo dɔm bi a na wɔnkɔ
sɛ wobehyia ɔsɔretia biara a etu mpɔn

501
00:41:45,660 --> 00:41:47,995
nanso hyɛ ɔsɔretia no so kɛkɛ

502
00:41:48,136 --> 00:41:52,983
ne nokwasɛm a ɛyɛ sɛ ɛde bɛba
nneɛma a ɛwɔ akyi a ɛsɛe kɛse, .

503
00:41:53,070 --> 00:41:58,928
ɔsɛe a ɛba ɔmanfo a wɔn ho nni asɛm so wɔ ɔkwan a ɛtrɛw so
scale, na ɛnyɛ nea ɛhaw adwene wɔ nhyehyɛe no mu.

504
00:41:59,940 --> 00:42:03,507
Nea na yɛabɔ yɛn tirim sɛ yɛbɛyɛ ne sɛ
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛtew nneɛma a wɔsɛe no so.

505
00:42:04,796 --> 00:42:07,853
Collateral damage, ɛkyerɛ sɛ
sɛ botae no wɔ ha pɛɛ a, .

506
00:42:07,924 --> 00:42:11,060
worebɔ mmɔden sɛ worennya bi
nneɛma a wɔsɛe no wɔ mmeae afoforo.

507
00:42:11,471 --> 00:42:15,237
Worebɔ mmɔden sɛ wubenya ɔsɛe wɔ biribi pɔtee bi so
botae a wɔde asi wɔn ani so. Efisɛ ɛno yɛ asraafo botae.

508
00:42:15,269 --> 00:42:18,284
Na worebɔ mmɔden sɛ wobɛtew nneɛma a wɔsɛe no so
wɔ asraafo botae no akyi.

509
00:42:19,494 --> 00:42:20,774
Na wɔyɛɛ adwuma.

510
00:42:27,634 --> 00:42:32,589
Me nyame, na yɛresoma akɔ mu
atuo ne wimhyɛn ntua

511
00:42:32,652 --> 00:42:35,519
atia a emu yɛ duru yiye
nkurow akɛse mu a nnipa te mu.

512
00:42:35,982 --> 00:42:37,419
Ná asɛmmisa biara nni hɔ koraa

513
00:42:37,443 --> 00:42:41,075
sɛ na ɛbɛba
ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo a wowuwui dodow kɛse.

514
00:42:54,589 --> 00:42:59,944
Yɛnantew awufo mu na yehuu
tank ahorow no tu mmirika kɔbɔ yɛn awufo no.

515
00:43:04,156 --> 00:43:09,048
Yehuu ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo dodow kɛse
kar ahorow a mmusua mũ nyinaa wom, .

516
00:43:09,486 --> 00:43:14,744
mmofra, mmea, ne ofirikafo a wɔatetew mu asinasin
na tank ahorow no abubu no.

517
00:43:18,339 --> 00:43:23,807
Asraafo no twaam wɔ tank ahorow no ho
nkurɔfo no nipadua so.

518
00:43:23,885 --> 00:43:27,331
Wɔn mu binom awuwu, ebinom nso apirapira.

519
00:43:27,441 --> 00:43:32,519
Na nsɛm bi wɔ hɔ a yenim, .
sɛ nhwɛso no, Manuel Carro asɛm no, .

520
00:43:32,832 --> 00:43:39,749
Alexander Hubert asɛm no, ne ebinom
afoforo a wɔn afunu sɛee koraa.

521
00:43:44,760 --> 00:43:47,588
Wɔ nna ne adapɛn mu
wɔ ntua no akyi no, .

522
00:43:47,690 --> 00:43:51,979
U.S. nhyehyɛe a ɛfa sɛnea wɔde bedi dwuma ho
tumi a edi awu a ɛboro so kɔɔ so.

523
00:43:52,518 --> 00:43:57,617
Ná amanneɛbɔ pii wɔ hɔ a ɛkyerɛ sɛ wɔanyɛ nyiyim
ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo a wonni akode a wokunkum wɔn na wokunkum wɔn.

524
00:43:59,018 --> 00:44:03,180
Yɛwɔ adansefo a wɔde wɔn ani huu nsɛm a ɛfa...
Panamafo dodow bi fã bi

525
00:44:03,313 --> 00:44:06,821
baabi a asraafo faa Panamafo
a na wɔakyere no no

526
00:44:06,953 --> 00:44:10,633
wɔ ntua no akyi na wokum no
wɔn wɔ abɔnten so.

527
00:44:11,401 --> 00:44:17,281
Minhuu amanneɛbɔ biara a ɛfa U.S. asraafo ho
okum obiara wɔ Panama.

528
00:44:17,930 --> 00:44:21,431
Yɛahwɛ mu yiye
amanneɛbɔ biara a ɛte saa

529
00:44:21,682 --> 00:44:26,681
na sɛ yesusuw sɛ adanse wɔ hɔ a ɛkyerɛ sɛ
U.S. ɔsraani bi kum Panamani bi, .

530
00:44:27,158 --> 00:44:29,492
yɛbɛkɔ akɔdi saa ɔsraani no asɛnnibea.

531
00:44:29,998 --> 00:44:32,810
Saa suban no bɛyɛ nea ɛyɛ koraa

532
00:44:32,858 --> 00:44:35,930
a ɛnyɛ adwumayɛfo de, koraa
a wonnye ntom na mmara mma ho kwan.

533
00:44:36,659 --> 00:44:40,386
Raphael Olivardia, mpɔtam hɔfo bi
ɔkannifo a ofi El Chorrillo, .

534
00:44:40,411 --> 00:44:45,169
wɔde no kɔɔ Balboa Ntoaso Sukuu
nneduaban mu anɔpa a edii ntua no akyi.

535
00:44:49,854 --> 00:44:54,107
Ná Panama asraafo pii wɔ hɔ
wɔ Balboa nneduaban mu.

536
00:44:54,811 --> 00:44:57,654
Ɛte sɛ nea na wonnim nea ɛrekɔ so.

537
00:44:57,862 --> 00:45:03,162
Ná wɔne wɔn te sare so
nsa ne anan a wɔde plastic nhama akyekyere.

538
00:45:03,897 --> 00:45:07,243
Me, ne afoforo pii
nnipa a wofi El Chorrillo, .

539
00:45:07,533 --> 00:45:10,774
dii wɔn kum no ho adanse
wɔ yɛn anim pɛɛ.

540
00:45:11,133 --> 00:45:16,718
Asraafo a wɔwɔ ɔpon ano no mu baawɔtwe
na U.S. asraafo kunkum wɔn.

541
00:45:19,760 --> 00:45:23,699
Ná amanneɛbɔ pii wɔ hɔ a ɛfa
awudi a wɔanhyɛ da wɔ U.S. akwan a wɔasiw ano.

542
00:45:24,340 --> 00:45:27,394
Ɔbea bi kaa hokwan ahorow a nnipa wɔ ho asɛm
nhwehwɛmufo sɛnea ne nuabarima

543
00:45:27,494 --> 00:45:30,902
na wokunkum nnamfo baanan wɔ
ɔkwan bi a wɔasiw wɔ December 23, 1999 mu.

544
00:45:31,074 --> 00:45:33,541
nnansa wɔ ntua a edi kan no akyi.

545
00:45:35,010 --> 00:45:39,657
Wɔhyɛɛ akwantufo baanum no nyinaa ma wofii mu
no mu na ɔde n’anim abɔ fam.

546
00:45:40,189 --> 00:45:42,256
Ná atuo ahyɛ wɔn ma.

547
00:45:42,689 --> 00:45:44,919
Ná wɔrekɔ ara kwa
sɛ wɔbɛkɔ akɔsra abusua no mufo

548
00:45:44,959 --> 00:45:47,833
bere a wɔde wɔn too afiase no
na wokum wɔn wɔ abɔnten so.

549
00:45:49,347 --> 00:45:53,044
Ɛwom sɛ nsɛm 19 a ɛfa awudi ho
ne nnipa a wɔkyerɛ sɛ wokunkum wɔn

550
00:45:53,068 --> 00:45:55,114
wɔde kɔmaa Kesee Fam Ahyɛde no, .

551
00:45:55,216 --> 00:45:59,536
na nsɛm yi nyinaa te saa gye abien
wɔasan ahwɛ mu wɔ wɔn mu na wɔayi wɔn afi adwumam.

552
00:46:09,299 --> 00:46:12,799
Wɔ ntua no mu, ne ne nyinaa mu
nna ne adapɛn a edii hɔ no, .

553
00:46:12,932 --> 00:46:16,158
nsɛm ho amanneɛbɔfo betumi anya bi
na wɔahyɛ no so denneennen.

554
00:46:16,911 --> 00:46:22,215
The Pentagon flew in a 16 person press pool
from the major U.S. media.

555
00:46:22,794 --> 00:46:27,999
The pool did not reach Panama however until
after the crucial first 4 hours of the attack

556
00:46:28,078 --> 00:46:31,984
and were restricted to U.S. military bases
for the next day and a half.

557
00:46:33,128 --> 00:46:37,493
Our regret is we were not able to use
the media pool more effectively.

558
00:46:37,597 --> 00:46:40,003
The goal was to get reporters down there

559
00:46:40,105 --> 00:46:43,065
so that they could to see from themselves
the early hours of the operation.

560
00:46:43,089 --> 00:46:48,151
Afei bere a woduu hɔ no, yɛn abubuw
wɔ sɛnea yetumi de wɔn di akɔneaba no mu.

561
00:46:48,331 --> 00:46:51,698
Helikopta ahorow a na yesusuw sɛ ɛte saa
gonna be available na ɛsɛ sɛ wɔtwe fi hɔ.

562
00:46:51,745 --> 00:46:54,237
Ná wohia wɔn ma oprehyɛn no ankasa.

563
00:46:55,503 --> 00:46:59,397
Press pool a ɛkɔɔ fam wɔ hɔ no
na wɔhwɛ so fi da a woduu hɔ no.

564
00:46:59,499 --> 00:47:04,304
Wɔde wɔn kɔe sɛ wɔrekɔhwɛ nea aban no, .
nea asraafo no, pɛe sɛ wohu.

565
00:47:04,429 --> 00:47:07,061
Na ɛkɔ so wɔ hɔ

566
00:47:07,163 --> 00:47:12,731
sɛnea wɔasiw ano ne pow a wɔpow sɛnea nneɛma asɛe no kodu
a wɔde bae wɔ saa ntua no mu.

567
00:47:13,838 --> 00:47:17,145
Nsɛm ho amanneɛbɔfo pii a wɔbɔɔ mmɔden
sɛ wɔn ankasa bɛhwehwɛ mu

568
00:47:17,232 --> 00:47:21,012
no, U.S. asraafo siw wɔn kwan
efi mmeae a wɔtow hyɛɛ wɔn so a wɔbɛhyɛn mu.

569
00:47:21,354 --> 00:47:23,689
Mesrɛ wo, metumi ahu wo adansedi nkrataa?

570
00:47:27,762 --> 00:47:31,928
Nsɛm ho amanneɛbɔfo kakraa bi a wotumi yɛɛ saa no mu biako
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛhyɛn asraafo anohyeto ahorow mu

571
00:47:32,031 --> 00:47:34,952
na ɔyɛ Panamani mfoninitwafo Julio Guerra.

572
00:47:39,463 --> 00:47:42,642
Ná matwa mfonini dedaw
wɔ Chorrillo mpɔtam hɔ.

573
00:47:45,705 --> 00:47:49,373
Ná matwa afunu bi mfonini nso
wɔ abɔnten so

574
00:47:49,740 --> 00:47:53,388
bere a Amerika atifi fam sraani bi ka kyerɛɛ me no
Ná mintumi nnantew nkɔ akyiri.

575
00:47:54,162 --> 00:47:57,834
Ná wɔpɛ sɛ wɔde me mfoninitwa afiri no kɔ.
Nanso mamma wɔn kwan.

576
00:48:03,022 --> 00:48:05,413
Enti, wɔmaa mibuee mfoninitwa afiri no

577
00:48:05,577 --> 00:48:09,873
na wɔde tuo a wɔtow no da dwuma a sini di ho ntama
afunu a na mafa no ho.

578
00:48:11,682 --> 00:48:14,198
Ɛnsɛ sɛ asraafo folk yɛ saa
sini a woyi fi mfoninitwa mfiri mu.

579
00:48:14,269 --> 00:48:17,784
Wo nya mmeranteɛ ne mmabaa wɔ ɔko mu, .
wɔhaw wɔn ho, .

580
00:48:17,839 --> 00:48:20,729
wɔyɛ saa ɛtɔ mmere bi a.
Minsusuw sɛ na ɛno ne ade a wɔtaa yɛ.

581
00:48:22,252 --> 00:48:25,207
Panamani nsɛm ho amanneɛbɔfo foforo, .
Manuel Becker, mfe 1999.

582
00:48:25,270 --> 00:48:27,832
obi a ɔyɛ mfoninitwafo
ama nsɛm ho amanneɛbɔ adwuma bi a ɛwɔ London, .

583
00:48:27,903 --> 00:48:29,971
na ɔrekata ntua no so
anadwo a wɔtow hyɛɛ wɔn so no

584
00:48:30,010 --> 00:48:32,541
bere a U.S. asraafo siw no kwan no.

585
00:48:37,165 --> 00:48:39,660
Ɛkame ayɛ sɛ yeduu hɔ
El Chorrillo anoano.

586
00:48:40,660 --> 00:48:43,804
Bere a yetumi yɛɛ saa ara pɛ na .
yefii ase twaa video.

587
00:48:46,274 --> 00:48:48,797
Amerika atifi fam asraafo no faa yɛn kasɛt ahorow no

588
00:48:48,985 --> 00:48:52,821
na ɛkame ayɛ sɛ ɔde yɛn too afiase
kosii sɛ ɔtopae no baa awiei.

589
00:48:56,057 --> 00:49:00,275
Spainni nsɛm ho amanneɛbɔfo mfoninitwafo bi a, .
wɔ mmere a edi kan no mu no, .

590
00:49:00,306 --> 00:49:03,892
no tumi nyaa mfonini bi
afunu a wɔahyehyɛ wɔn ho wɔ afunu dan mu no ho

591
00:49:04,009 --> 00:49:08,573
akyiri yi wɔtoo no tuo
wɔ tebea horow a ɛyɛ nwonwa yiye mu.

592
00:49:09,034 --> 00:49:14,002
Na ntawntawdi biara nni hɔ nanso
sɛnea mfɛfo adwumayɛfo amanneɛbɔ kyerɛ no, .

593
00:49:14,222 --> 00:49:18,958
Amerikani ɔsraani bi kɛkɛ
de n’ani sii so na ɔtow no tuo hwee fam.

594
00:49:25,198 --> 00:49:29,119
U.S. asraafo nso
de n’ani sii Panama nsɛm ho amanneɛbɔfo so.

595
00:49:29,362 --> 00:49:32,963
Radio dwumadibea ahorow yɛɛ ntɛm ara
wɔfaa no na wɔsɛee no.

596
00:49:33,557 --> 00:49:38,229
U.S. asraafo faa TV dwumadibea ahorow
na wofii ase de wɔn ankasa nsɛnkyerɛnne kɔe.

597
00:49:39,210 --> 00:49:41,877
Ná nsɛm ho amanneɛbɔfo pii yɛ emu biara
wɔkyeree no anaasɛ wɔayi no afi adwumam.

598
00:49:43,264 --> 00:49:47,507
Panama atesɛm nkrataa akɛse a ɛba da biara da no mu biako, .
La Rep blica, na wɔde too gua sɛ, .

599
00:49:47,913 --> 00:49:50,857
wɔabɔ wɔn akuturuku, .
na Amerika asraafo too mu.

600
00:49:52,594 --> 00:49:56,839
U.S. asraafo no tumidi
nsɛm ho amanneɛbɔfo nyinaa so no na etu mpɔn kɛse, .

601
00:49:56,926 --> 00:50:00,770
sɛ ɛkame ayɛ sɛ video so mfonini biara nni hɔ
no mu nnansa a edi kan wɔ ntua no mu

602
00:50:00,802 --> 00:50:04,223
a ɛnyɛ nea wɔtow tuo no
asraafo no ankasa mfoninitwa adwumayɛfo na wɔyɛe.

603
00:50:04,581 --> 00:50:08,908
Ɛyɛ aseresɛm araa ma nea ɛte saa
a ɛyɛ press control a ɛyɛ den yiye

604
00:50:09,011 --> 00:50:12,862
a na wotaa hu wɔ
Russia wɔ Stalin ase ne Brezhnev ase

605
00:50:13,018 --> 00:50:17,622
na awiei koraa no na ɛreba awiei
wɔ Gorbachev ne Glasnost ase, .

606
00:50:17,693 --> 00:50:21,740
a yɛahu wɔ United States no
adeyɛ a ɛne eyi bɔ abira pɛpɛɛpɛ.

607
00:50:21,795 --> 00:50:25,966
Nsɛm ho amanneɛbɔfo so tumi foforo, .
a yɛannya bi da wɔ Vietnam.

608
00:50:26,271 --> 00:50:30,443
Sɛnea ɛbɛyɛ a Amerikafo nkurɔfo
na onnim nea asi ankasa

609
00:50:30,468 --> 00:50:33,454
kosii sɛ ne nyinaa baa awiei na ɛkaa akyiri dodo.

610
00:50:40,705 --> 00:50:42,339
Wɔ dapɛn a wɔtow hyɛɛ wɔn so no mu no, .

611
00:50:42,402 --> 00:50:46,143
nnipa bɛboro 18,000
a woguan fii mmeae a wɔtow hyɛɛ wɔn so no

612
00:50:46,253 --> 00:50:50,378
wɔhyɛɛ wɔn ma wɔde wɔn guu afiase bere tiaa bi
mmeae a U.S. asraafo hyehyɛe.

613
00:51:43,307 --> 00:51:45,299
Na ɛyɛ ɔko, na ɛyɛ ɔko.

614
00:51:45,362 --> 00:51:47,463
Na ɔkwan a wofa so nya no wie

615
00:51:47,572 --> 00:51:50,791
ne sɛ wobɛhwehwɛ nnipa a ɛda adi kɛse no
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛkɔ so atow tuo agu wo so

616
00:51:50,815 --> 00:51:54,432
na bɔ mmɔden sɛ wode wɔn bɛto afiase.
Na ɛno ne saa oprehyɛn no botae.

617
00:51:58,221 --> 00:52:02,065
Yeduu nneduaban no mu
a ɛwɔ Balboa, sukuu bi mu.

618
00:52:02,199 --> 00:52:06,776
Ná wɔde ban a wɔde nhama ayɛ atwa ho ahyia
na asraafo a wokurakura akode pii ahyɛ mu ma.

619
00:52:07,535 --> 00:52:12,808
Yeduu hɔ no, wɔpaw mmarima no nyinaa
a wɔadi fi mfe 15 kosi 55 ntam

620
00:52:13,019 --> 00:52:15,019
na ɔde yɛn traa asraafo lɔre bi mu.

621
00:52:17,425 --> 00:52:19,675
Ná mmea no resu, na wɔreteɛteɛm.

622
00:52:20,253 --> 00:52:23,878
Na wɔrepiapia yɛn akɔ akyirikyiri na
na yennim baabi a wɔde yɛn rekɔ.

623
00:52:24,371 --> 00:52:29,555
Wɔde yɛn kɔɔ kokoam baabi na yɛwɔ hɔ
a wɔde wɔn ho too so sɛ wobisabisaa no nsɛm a emu yɛ den.

624
00:52:31,938 --> 00:52:35,320
Afei wɔde krataa bi sii yɛn anim
na ɔtwee yɛn mfonini no.

625
00:52:38,958 --> 00:52:46,582
Enti na mmarima a wɔadi fi mfe 15 kosi 55 nyinaa wɔ saa krataa yi
ne wɔn id nɔma ne aguanfo nɔma.

626
00:52:51,126 --> 00:52:52,729
Sɛ́ ntua no fã no, .

627
00:52:52,773 --> 00:52:56,805
U.S. asraafo ne wɔn yɛɛ adwuma
Panama aban mpanyimfo a wɔde wɔn asi hɔ foforo

628
00:52:56,909 --> 00:53:00,807
sɛ wɔde nhyehyɛe ahorow a wɔde hyɛ nkurɔfo so besi hɔ
a ɛkɔ so wɔ Panama nnɛ.

629
00:53:02,198 --> 00:53:04,971
Amerika asraafo dii tumi
ɔmanfo adan no ho, .

630
00:53:05,003 --> 00:53:07,315
aban adwumayɛbea ahorow, .
ne sukuupɔn ahorow no.

631
00:53:08,401 --> 00:53:12,252
Ɛkame ayɛ sɛ ahyehyɛde biara sɔre tiae
de kɔ United States nhyehyɛe no so

632
00:53:12,315 --> 00:53:14,786
maa wɔtow hyɛɛ n’adwumayɛbea ahorow so na wɔsɛee no.

633
00:53:15,421 --> 00:53:17,843
Wɔkyeree ankorankoro mpempem pii.

634
00:53:20,455 --> 00:53:25,843
Aries Calderon, Endara, na ɔkyerɛwee
ne mmaranimfo panyin Rogelio Cruz

635
00:53:25,922 --> 00:53:30,890
kyerɛw edin ahorow no wɔ ɔkwan a etu mpɔn so
wɔn amammui mu atamfo ho, .

636
00:53:31,031 --> 00:53:33,797
de maa U.S. asraafo, .

637
00:53:33,891 --> 00:53:37,859
a, wɔkyinkyin te sɛ ahum asraafo, .
na ɛbɛbubu apon, .

638
00:53:38,000 --> 00:53:42,630
twe nkurɔfo fi wɔn afie mu, .
fa wɔn kɔ mmeae a wɔde nkurɔfo gu.

639
00:53:43,144 --> 00:53:48,513
Esiane sɛ wɔde wɔn din too gua nkutoo nti
denam saa mpanyimfo yi mu biako so.

640
00:53:48,888 --> 00:53:53,377
Na sɛ na mmara kwan so asɛm biara nni hɔ
tia saa nkurɔfoɔ yi biara.

641
00:53:54,181 --> 00:53:56,571
Me nsa kaa, menyaa, me nyaa wo kataa so.

642
00:53:59,104 --> 00:54:00,767
Nya ɔpon no.

643
00:54:02,854 --> 00:54:04,559
Bue ɔpon no.

644
00:54:05,885 --> 00:54:08,270
Sian kɔ fam.
U.S. po so asraafo.

645
00:54:15,791 --> 00:54:18,517
Ná ɛsɛ sɛ aban mpanyimfo kɔ sum ase, .

646
00:54:18,588 --> 00:54:22,923
wɔn mu pii, sɛnea ɛbɛyɛ a wɔrenkyere wɔn, .
sukuupɔn mu akyerɛkyerɛfo ka ho.

647
00:54:23,049 --> 00:54:26,710
Ná kan aban ne
aman ntam nkitahodi mpanyimfo a wɔkyeree wɔn

648
00:54:26,749 --> 00:54:30,205
na wɔde wɔn guu guankɔbea ahorow mu
na wɔn mu binom nso yɛ afiase.

649
00:54:30,296 --> 00:54:32,383
Nneɛma a wɔahyehyɛ no dɔɔso kodu mpempem pii.

650
00:54:38,651 --> 00:54:40,416
Dɛn nti na wɔde wo rekɔ?

651
00:54:45,178 --> 00:54:49,475
Wɔse mewɔ akodeɛ, .
Minni akode biara

652
00:54:51,483 --> 00:54:54,285
Dɛn nti na wɔredi n’akyi?
Dɛn nti na wonni Bush akyi mmom?

653
00:54:54,339 --> 00:54:56,738
Ɔno na ɔyɛ
nnipa a wokunkum wɔn wɔ baabiara.

654
00:54:56,785 --> 00:54:59,644
Dɛn nti na wɔrehaw odwumayɛni bi
hena na ɔrebɔ adwumayɛfo afoforo ho ban?

655
00:55:09,158 --> 00:55:12,908
U.S. asraafo no baa ha mpɛn 26
merehwehwɛ me fie mu.

656
00:55:13,018 --> 00:55:16,328
Ná wɔde tank bɛtwa biribiara ho ahyia
na na ɔbɛfa nhoma ahorow, .

657
00:55:16,547 --> 00:55:19,640
ankorankoro nkrataa.
Torrijos ho nkrataa a wɔde kyerɛw nsɛm.

658
00:55:20,594 --> 00:55:23,179
Ná wɔbɛhwehwɛ mu
bere biara a wɔbɛte nka sɛ wɔpɛ.

659
00:55:23,557 --> 00:55:27,780
Balbina Herrera de Perinan na ɔkyerɛwee
na ɔyɛ San Muguelito kurow sohwɛfo

660
00:55:27,869 --> 00:55:30,517
ne ɔman bagua no muni.

661
00:55:30,705 --> 00:55:32,056
Wɔ ntua no akyi no, .

662
00:55:32,088 --> 00:55:36,440
wɔde no hyɛɛ obi a onnyae ase
ɔsatu a wɔde kasa tia nkurɔfo na wɔhaw nkurɔfo.

663
00:55:38,377 --> 00:55:42,103
Anafo fam ahyɛde no de sii hɔ
<i>pɛ</i> posters a me mfonini ka ho.

664
00:55:42,637 --> 00:55:46,733
Sɛ wuhu no a, yɛsrɛ wo frɛ saa ne saa
dodow bi a ɛwɔ anafo fam ahyɛde so.

665
00:55:47,442 --> 00:55:50,578
Wobisabisaa me mma nsɛm, .
me mma nkumaa baasa no.

666
00:55:50,723 --> 00:55:53,928
Ná wobebisa wɔn baabi a wɔn maame wɔ
baabi a na wɔn agya wɔ.

667
00:55:53,998 --> 00:55:57,131
Ná wobebisa wɔn
sɛ wopɛ yɛn ho nsɛm.

668
00:56:01,963 --> 00:56:06,101
Escolastico Calvo, 1999. Ɔde ne nsa kyerɛɛ ne so.
La Reb blica atesɛm krataa no samufo, .

669
00:56:06,204 --> 00:56:10,023
na waka atia pefee
aban foforo no ne U.S. ntua no ho.

670
00:56:13,409 --> 00:56:16,463
Nea mente ase ne sɛ
wɔde nnafua 30 akura me wɔ ha

671
00:56:16,503 --> 00:56:19,510
na obiara ne me nkasa m’asɛm no ho asɛm.
Ɛfa me sobo ho.

672
00:56:19,573 --> 00:56:23,733
Eyi ne nea yɛpɛ sɛ yesi ho gyinae.
So atɛntrenee wɔ ha anaasɛ ɛnte saa?

673
00:56:24,291 --> 00:56:29,341
Wɔde Calvo too afiase asram 18.
Wɔammɔ no sobo biara da.

674
00:56:31,190 --> 00:56:35,260
Wɔkyeree baabi a ɛbɛn
Panamafo ankorankoro 7,000.

675
00:56:35,393 --> 00:56:38,549
Ɛkame ayɛ sɛ wɔkyeree wɔn
adwumayɛfo kuw kannifo biara

676
00:56:38,643 --> 00:56:41,243
ɔmampɛ akuw no akannifo, .

677
00:56:41,760 --> 00:56:45,102
akuw a wɔpɛ nkɔso no, .
benkum fam akuw ahorow a ɛwɔ Panama no ho.

678
00:56:45,212 --> 00:56:48,000
Wɔkyeree nkurɔfo
a na wɔyɛ amammerɛ akannifo.

679
00:56:48,079 --> 00:56:52,078
Panamafo ɔhaha pii da so ara wɔ hɔ
wɔn a wɔda so ara wɔ afiase, .

680
00:56:52,149 --> 00:56:55,477
a wonni asɛnnibea a ɛfata, .
a wɔammɔ wɔn sobo biara wɔ ɔkwan a ɛfata so.

681
00:57:03,261 --> 00:57:05,491
Esiane U.S. ntua no nti, .

682
00:57:05,578 --> 00:57:09,226
wobu akontaa sɛ Panamafo bɛyɛ 20,000
wɔhweree wɔn afie.

683
00:57:10,820 --> 00:57:13,538
Wɔn a wɔtow hyɛɛ wɔn so kɛse ne wɔn a wɔte hɔ no
wɔ mpɔtam a ahiafo te

684
00:57:13,570 --> 00:57:18,687
a ɛwɔ San Miguelito, Colon, 1999 mu.
Panama Viejo ne El Chorrillo, 1999 mu.

685
00:58:28,218 --> 00:58:31,022
Wɔn a wonyaa wɔn ti didii mu wɔ ntua no mu
wɔannya mmoa kakraa bi

686
00:58:31,070 --> 00:58:35,350
efi nea wɔde ahyɛ mu foforo no mu biara mu
Panama aban anaa United States.

687
00:58:36,085 --> 00:58:39,925
Nnipa pii tu kɔɔ adan a wɔatow atopae agu mu
ne bere tiaa mu dabere.

688
00:58:41,203 --> 00:58:43,507
Wotu mpempem pii kɔɔ hɔ
Albrook Wimhyɛn Gyinabea

689
00:58:43,531 --> 00:58:46,054
na wɔde guu wimhyɛn akɛse 2 a wɔde sɛn so mu.

690
00:58:46,078 --> 00:58:48,421
Baabi a na nnipa pii ayɛ basaa
bɛboro afe biako.

691
00:58:49,369 --> 00:58:53,465
Wɔ hanger nr. 1, 16 .
yɛyɛɛ adan nketewa 506.

692
00:58:54,411 --> 00:59:00,193
Ɛyɛ dan ketewa a ne kɛse yɛ anammɔn 10 ne 10
baabi a yɛgye mmusua no mu biara.

693
00:59:01,739 --> 00:59:07,341
Wɔ cubicles biara mu no yebetumi de nea ɛboro 4 ahyɛ mu
nsraban ne mattress nketewa a wɔde ma mmofra no.

694
00:59:09,440 --> 00:59:13,897
Ɛwom sɛ na Albrook aguanfo atrae no yɛ
a Panama Mmeamudua Kɔkɔɔ no na ɛhwɛ so

695
00:59:13,999 --> 00:59:17,293
ne United States adwumakuw no
ama amanaman ntam nkɔso, .

696
00:59:17,387 --> 00:59:20,668
U.S. asraafo polisifo bɛyɛ saa
mpɛn pii no hyɛn fam

697
00:59:20,739 --> 00:59:22,988
anohyeto wɔ kwan a wɔbɛfa so akyere nkurɔfo.

698
00:59:24,208 --> 00:59:27,050
Bere a wɔama ho kwan pefee
efi nsraban no mu akwankyerɛfo hɔ, .

699
00:59:27,159 --> 00:59:28,815
yɛn mfoninitwa adwumayɛfo no hyɛn mu

700
00:59:28,847 --> 00:59:32,979
sɛ wobebisabisa aguanfo nsɛm afa wɔn suahu ho
of the invasion na ɛyɛ nea efi mu ba.

701
00:59:37,387 --> 00:59:39,433
Ɛwom mpo sɛ na yɛwɔ tumi krataa de, nanso .

702
00:59:39,496 --> 00:59:44,066
U.S. asraafo polisifo ne nsɛmmɔnedifo no
nhwehwɛmu dwumadibea a ɛwɔ U.S. asraafo mu

703
00:59:44,176 --> 00:59:46,843
bɔɔ mmɔden sɛ obesiw yɛn adwumayɛfo no kwan
fi video a wɔkyere so.

704
00:59:47,879 --> 00:59:52,691
Marshall Dwumadibea no frɛɛ me ara kwa na
wɔkae sɛ wɔmfa obiara nkɔto afiase na onnyi sini.

705
00:59:54,924 --> 00:59:59,088
Minsusuw sɛ ɛteɛ. Misusuw sɛ nea
wiase no wɔ hokwan sɛ wohu nokware no.

706
00:59:59,182 --> 01:00:04,369
Owura mesrɛ wo, yɛn na yɛayɛ wɔn a wɔayɛ wɔn basabasa no.
Yɛhwere biribiara. Yɛhwere yɛn mmusua.

707
01:00:05,297 --> 01:00:08,078
Enti afei nea enti a wiase no nyɛ saa
wɔkyerɛ sɛ onim nokware no, owura?

708
01:00:11,806 --> 01:00:13,757
Mintumi mma wo kwan mma wonnyɛ sini.

709
01:00:21,587 --> 01:00:25,731
Yɛn na yɛyɛ wɔn a wɔayɛ wɔn basabasa no wura. Na yɛpɛ
wiase no sɛ wobehu nokware no.

710
01:00:26,037 --> 01:00:27,037
Me nso meyɛ saa.

711
01:00:28,044 --> 01:00:29,911
Ɛnde adɛn nti na wosɔre tia?

712
01:00:30,573 --> 01:00:32,948
Woba mu bɛkyere me
nanso yɛwɔ hokwan sɛ yɛba ha.

713
01:00:32,972 --> 01:00:36,643
Na wɔreto Panama adwuma bi wɔ ha
na yɛwɔ hokwan a ɔkwankyerɛfo no wɔ.

714
01:00:37,476 --> 01:00:40,080
Mennyae, yɛnyɛ brɛoo.

715
01:00:40,182 --> 01:00:44,338
Enti sɛ ɛsɛ sɛ wode obi ba mu a
sɛ wode ahoɔden bɛyɛ saa a, ɛno ne w’asɛm.

716
01:00:49,635 --> 01:00:53,655
Dɛn nti na wɔpɛ sɛ wɔtow no gu
amanneɛbɔfo? Wɔbaa hɔ sɛ wɔne yɛn bɛkasa.

717
01:00:53,710 --> 01:00:59,522
Wɔpɛ sɛ wohu nokware no. Wɔrennyɛ saa
ma wonbisabisa yɛn nsɛm. Adɛn? Adɛn?

718
01:01:04,034 --> 01:01:07,010
Aguanfo ɔhaha pii a wɔn bo afuw
twaa mfoninitwafo no ho hyiae

719
01:01:07,097 --> 01:01:09,297
hyɛ asraafo no ma wɔtwe wɔn ho.

720
01:01:10,267 --> 01:01:13,516
Awiei koraa no, aguanfo no yɛɛ
wotumi ka wɔn nsɛm.

721
01:01:22,841 --> 01:01:28,333
Yɛabrɛ sɛ yɛbɛkɔ yɛn mu
saa hanger yi. Nkwakoraa ne mmerewa pii yare.

722
01:01:28,920 --> 01:01:31,607
Ayaresa biara nni hɔ.
Na mmofra no nso!

723
01:01:31,709 --> 01:01:34,717
Berɛ bɛn? Bere bɛn na wɔrekɔ
sɛ wɔde eyi bɛba awiei?

724
01:01:36,534 --> 01:01:40,786
Yɛyɛ wɔn a Endara ɔmampanyin dibea no ayɛ wɔn ayayade.
Dɛn nti na na ɛsɛ sɛ ɛyɛ yɛn?

725
01:01:41,092 --> 01:01:43,841
Dɛn nti na wɔanpaw
mpɔtam hɔfo a wɔyɛ adefo no?

726
01:01:43,943 --> 01:01:47,612
Sɛ wɔpaw 50th street a, .
anka wɔasiesie no saa bere yi.

727
01:01:47,746 --> 01:01:51,167
Esiane sɛ na ɛyɛ El Chorrillo nti, .
wɔn werɛ afi yɛn ho!

728
01:01:54,854 --> 01:01:58,811
Nkurɔfo no tebea nye.
Wɔnni ntadeɛ, wɔnni biribiara a wɔbɛhyɛ.

729
01:01:59,085 --> 01:02:02,319
Metɔ wɔn ntade ɛtɔ da bi a na
ɛtɔ mmere bi a, aduan a efi m’ankasa kotoku mu.

730
01:02:02,429 --> 01:02:04,631
Nanso obi ntumi nyɛ saa da biara da.

731
01:02:07,103 --> 01:02:09,759
Ɛsɛ sɛ yɛkwati ɔhaw bi
ɔne Corrilleros abusua no, .

732
01:02:09,876 --> 01:02:13,055
wɔ tebea a wɔwɔ mu no mu
wɔyɛ asodi sɛ wobefi basabasayɛ ase.

733
01:02:13,888 --> 01:02:15,778
Wobetumi atow atuo pii
ne korɔnbɔ pii

734
01:02:15,810 --> 01:02:18,630
efisɛ nnipa a wɔwɔ El Chorrillo
wɔn bo afuw kɛse.

735
01:02:21,357 --> 01:02:25,115
Sɛ wɔpɛ sɛ yɛto mmɔnten nyinaa mu a
wɔ ɔman no mu no, yɛbɛyɛ no!

736
01:02:25,400 --> 01:02:29,132
Nanso yɛpɛ mmuae!
Yɛpɛ sɛ yefi saa goddamn beae yi.

737
01:02:29,225 --> 01:02:32,560
Yɛabrɛ wɔ eyi ho.
Eyi nyɛ demokrase biara.

738
01:02:32,654 --> 01:02:36,748
Wɔkaa sɛ wɔyi Noriega fi hɔ, na wɔyɛ saa
bɔne sen Noriega no, wɔyɛ bɔne kɛse!

739
01:02:36,859 --> 01:02:41,566
Efisɛ na yɛne Noriega di yɛn 3
adidi da biara, seesei yennni biako mpo!

740
01:02:46,674 --> 01:02:49,172
Wɔbɔ amanneɛ sɛ Panamafo bɛboro 60 na wɔwɔ hɔ
sɛ wawu wɔ saa...

741
01:02:49,564 --> 01:02:54,196
Wokunkum Panamafo bɛboro 50. A. A.
oduruyɛfo a ɔwɔ aban ayaresabea bi a ɛwɔ Panama...

742
01:02:54,595 --> 01:03:00,251
..casualties, nanso yɛanya amanneɛbɔ baako pɛ
nnɛ enti yennim sɛnea ɛtrɛw...

743
01:03:01,297 --> 01:03:04,758
biribiara nni hɔ a enti ɛsɛ sɛ yegye amanneɛbɔ ahorow no ho kyim pefee
sɛ yɛrenya afi Pentagon, .

744
01:03:04,783 --> 01:03:07,874
na nanso nsɛm a yɛrenya nyinaa
efi Pentagon, ɛte sɛ nea ɛbɔ abira

745
01:03:07,899 --> 01:03:11,280
ne adansefo a wɔde wɔn ani huu nsɛm nyinaa a
yɛretumi afi Panama kurow no mu.

746
01:03:12,385 --> 01:03:15,850
Nnipa dodow ahe na wokunkum wɔn wɔ Panama
na na wɔyɛ henanom?

747
01:03:16,546 --> 01:03:18,834
Ebia wɔremmua nsɛmmisa yi da.

748
01:03:18,967 --> 01:03:22,756
Efisɛ United States asraafo
bɔɔ mmɔden a ɛkɔ akyiri sɛ wɔde besie

749
01:03:22,819 --> 01:03:27,545
awufo dodow, sɛnea wowuwui, .
ne faako a wɔn nipadua wɔ.

750
01:03:31,276 --> 01:03:34,197
Mmofra wuwui, mmea a wɔyem wuwui, .

751
01:03:34,666 --> 01:03:37,736
mpanyimfo wuwui, mmabun wuwui, .
asraafo wuwui, .

752
01:03:39,737 --> 01:03:44,857
wɔn a wɔayɛ wɔn basabasa a na wɔne amammuisɛm nni hwee yɛ, .
ntua no anaa Noriega nniso no.

753
01:03:52,612 --> 01:03:55,873
Nea esii wɔ Panama no yɛ ahude a ahintaw.

754
01:03:56,288 --> 01:03:59,721
Na afunu no mu pii yɛ
wɔde bulldozer ayɛ no akuwakuw

755
01:03:59,792 --> 01:04:03,150
na wɔhyew no wɔ mmeae a wɔahwe ase no
baabi a wɔboaboaa wɔn ano.

756
01:04:03,416 --> 01:04:08,574
Wogyaw afunu afoforo wɔ mmeae a wɔtow nwura gu no
wɔ nnwuma a enye no mu no, wɔ abayisɛm mu no wowuwui

757
01:04:08,653 --> 01:04:13,566
efi atuo a wɔtow, fi atuo a wɔde tow, fi
atuo a wɔde di dwuma wɔ afiri mu no, fi ntua a efi wim no mu.

758
01:04:13,731 --> 01:04:17,059
Wɔkae sɛ afoforo nso yɛ saa
wɔapia wɔn akɔ po no mu.

759
01:04:22,636 --> 01:04:26,673
Bere a yɛsiane kɔɔ El Chorrillo no, .
na afunu da so ara wɔ kar ahorow mu.

760
01:04:26,892 --> 01:04:31,199
Na ɔbarima ne ɔbaa bi wɔ hɔ a wɔwɔ abofra, .
wɔn nyinaa hyewee wɔ kar bi mu.

761
01:04:31,231 --> 01:04:34,268
Nnipa a wofi El Chorrillo ansusuw ho da
na wobehu afunu pii bi.

762
01:04:34,293 --> 01:04:38,070
Hwɛ sɛ wɔrehyew wɔn wɔ mpoano, .
wɔ mpoano pɛɛ no, wɔrehyew wɔn.

763
01:04:40,935 --> 01:04:42,989
Wɔ ntua no anɔpatutuutu mu no, .

764
01:04:43,123 --> 01:04:46,515
U.S. asraafo na wodii tumi
ayaresabea ahorow ne mmeae a wɔde afunu gu mu

765
01:04:47,049 --> 01:04:49,963
Nnuruyɛfo ne ayaresabea no mu pii
wɔde adwumayɛfo guu afiase

766
01:04:50,026 --> 01:04:52,877
ne aban nkrataa mpempem pii
wogyee wɔn fii wɔn nsam.

767
01:04:59,502 --> 01:05:04,345
Nokware a ɛwɔ asɛm no mu ne sɛ yɛnyɛ saa mpo
nim Panamafo dodow a yɛakunkum wɔn.

768
01:05:04,845 --> 01:05:10,467
Nanso ɛsɛ sɛ yenya nea ɛfa nea ɛyɛ ho nsɛm pii
sii. Nnipa a wɔnyɛ asraafo baahe na wokunkum wɔn?

769
01:05:11,706 --> 01:05:16,163
Ɔman no bagua a ɛhwɛ nnipa hokwan ahorow so a
Panama bisabisaa nnipa ɔhaha pii nsɛm

770
01:05:16,273 --> 01:05:19,139
wɔ mmɔden a wɔbɔ sɛ wobehu mu
dodow a na wɔawuwu.

771
01:05:19,315 --> 01:05:26,157
Deɛ yɛwɔ no yɛ adansedie ahodoɔ
a ɛboa yɛn ma yedu asɛm no awiei

772
01:05:26,249 --> 01:05:32,097
sɛ akyinnye biara nni ho sɛ na pii wɔ hɔ
bɛboro nnipa 4000 a wowuwui.

773
01:05:32,836 --> 01:05:39,641
Wowɔ U.N. bagua a ɛhwɛ nnipa hokwan ahorow so
a wobu akontaa sɛ nnipa 2500 na wowuwui

774
01:05:40,024 --> 01:05:43,674
wowɔ major abien no
ahyehyɛde ahorow a ɛhwɛ nnipa hokwan ahorow so a wɔde wɔn ho

775
01:05:43,799 --> 01:05:48,346
wɔ ɔmantam no mu akontaabu
2500, 3000, 3500 na ɛwɔ hɔ.

776
01:05:49,017 --> 01:05:52,540
Wowɔ Isabel Cordeol, na wowɔ hɔ
ne n’ahyehyɛde no

777
01:05:53,087 --> 01:05:56,211
a wobu akontaa sɛ ebia bɛyɛ 4000

778
01:05:56,993 --> 01:05:59,594
Ɛno yɛ nnipa akatua kɛse

779
01:06:00,572 --> 01:06:04,741
U.S. asraafo kae sɛ
Wokunkum ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo 250.

780
01:06:05,250 --> 01:06:09,226
Fibea biara nni hɔ a wotumi gye di wɔ Panama
ɛno gye di sɛ ɛno yɛ nokware.

781
01:06:09,750 --> 01:06:13,053
Sɛ́ ɛyɛ ambulancekafo no, .
nnipa hokwan ahorow a wɔhwɛ so

782
01:06:13,397 --> 01:06:18,967
Nnuruyɛfo a na wɔyɛ adwuma wɔ ayaresabea ahorow.
Afipamfo a wɔtow atopae guu blocks, .

783
01:06:19,137 --> 01:06:20,902
Ɛyɛ atoro a ɛda adi pefee ara kwa.

784
01:06:21,043 --> 01:06:25,628
Saa asɛm no bɛyɛ mmerɛw saa
sɛ wɔbɛka ama nsɛm ho amanneɛbɔfo biara.

785
01:06:25,746 --> 01:06:28,496
Ɛfata ne nkyene.
Nanso ɛnyɛ wɔn na wɔreka.

786
01:06:29,970 --> 01:06:34,043
Meyɛɛ m’adwene sɛ mɛkenkan Europafo de
nsɛm ho amanneɛbɔfo ne Amerika nsɛm ho amanneɛbɔfo nso

787
01:06:34,146 --> 01:06:39,341
bere a ntua no sii no. Na
ntɛm ara na mitumi huu sɛ baabi a

788
01:06:39,459 --> 01:06:43,886
Na Amerika nsɛm ho amanneɛbɔfo reka ebia ho asɛm
ɔmanfo ɔha abien a wɔnyɛ asraafo a wowuwui, .

789
01:06:44,019 --> 01:06:46,644
efi mfiase pɛɛ
na Europa nsɛm ho amanneɛbɔfo reka ho asɛm

790
01:06:46,668 --> 01:06:50,378
ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo 1000 wuwui
anaasɛ ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo 2000 a wowuwui.

791
01:06:51,079 --> 01:06:52,758
Enti, nokwasɛm ahorow ankasa ne sɛ

792
01:06:52,782 --> 01:06:57,508
na Amerikafo nkurɔfo nnim ankasa
nea na asi wɔ Panama no.

793
01:07:00,471 --> 01:07:04,000
Anka wubegyina video a wɔakyekyere no so asusuw ho
sɛ na yɛahu

794
01:07:04,040 --> 01:07:06,329
sɛ ade yi nyinaa
na ɛyɛ Mardi Gras ara kwa, .

795
01:07:06,571 --> 01:07:11,009
sɛ na nnipa a wɔwɔ Panama no teɛ
anigye a wɔde huruw kɔ soro ne fam.

796
01:07:11,221 --> 01:07:16,601
Na sɛ na tumi ahorow no nyinaa tu wɔ wim nkyɛe
na wɔannye obiara nkwa koraa, .

797
01:07:16,828 --> 01:07:20,835
na ɛde ahofadi ne ahofadi aba
de kɔma nnipa a wɔhyɛ wɔn so yi.

798
01:07:24,135 --> 01:07:25,635
So ɛte sɛ nea wɔde wɔn ho gye mu?

799
01:07:25,682 --> 01:07:30,744
Dabi, ɛnyɛ nea wɔde wɔn ho gye mu.
Wɔbaa sɛ wɔrebɛgye yɛn nkwa, meda wɔn ase.

800
01:07:31,701 --> 01:07:35,144
Medɔ wɔn, .
M’ani gye Amerika Atifi famfo ho mprempren.

801
01:07:37,261 --> 01:07:40,534
Bere a wobisabisaa nkurɔfo nsɛm wɔ Panama no
nea wosusuwii wɔ ho no ho, .

802
01:07:40,589 --> 01:07:45,227
na wɔrebisabisa aborɔfo nsɛm bere nyinaa, .
mfinimfini mpanyimfo a na wotumi ka Borɔfo kasa.

803
01:07:45,533 --> 01:07:48,962
Wɔankɔ ahiafo mu ankasa
mpɔtam a na wɔatow atopae agu nkurɔfo so.

804
01:07:49,033 --> 01:07:53,095
So wuhui sɛ nsɛm ho amanneɛbɔfo biako rekɔ no ankasa
wɔtow atopae guu mmeae ahorow na wɔne nkurɔfo no kasae

805
01:07:53,197 --> 01:07:56,791
a na wɔahwere abusua no anaa
wɔhweree biribiara a na wɔwɔ wɔ atopae a wɔtowee no mu?

806
01:07:57,628 --> 01:08:01,799
Wɔde wɔn adwene sii ntua no so koraa
sɛ adeyɛ a wɔde anifere yɛ.

807
01:08:01,909 --> 01:08:06,534
So etu mpɔn? So ɛyɛɛ adwuma yiye?
So yɛrehwere Amerikafo pii nkwa?

808
01:08:08,378 --> 01:08:11,643
Amerikafo ɔsomfo mmarima 15 awuwu
wɔ ɔko no mu nnɛ

809
01:08:12,362 --> 01:08:16,767
Ɛnyɛ nsɛm a wɔka no nyinaa na eye.
Mprempren wɔkyerɛ sɛ Amerikafo a wɔawuwu no yɛ 15 a wɔawuwu.

810
01:08:17,117 --> 01:08:21,898
Pentagon nso de Amerikani 1 too gua
wɔakum ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo ma wɔn nyinaa yɛ 16.

811
01:08:22,408 --> 01:08:30,640
yɛ sukuu kyerɛkyerɛfo, a ɛda adi sɛ ɔkwasea abɔ no
atuo a wɔtotow. Ɔno ne Amerikani a ɔto so 20 a wawu.

812
01:08:30,802 --> 01:08:35,192
Wɔde wɔn adwene sii mmusuakuw mu a wɔde wɔn adwene si so koraa so
Amerikafo asetra nkutoo so.

813
01:08:35,349 --> 01:08:37,079
Nkwa biako pɛ a na ɛsom bo, .

814
01:08:37,133 --> 01:08:39,047
asetra biako pɛ a obi betumi abɔ ho amanneɛ, .

815
01:08:39,087 --> 01:08:43,469
asetra biako pɛ a obi betumi asusuw ho
sɛ adehwere kɛse no, na ɛyɛ Amerikafo asetra.

816
01:08:44,221 --> 01:08:47,892
Anadwo yi, bere a yɛrewie dwumadi yi
yɛte fi ɔmampanyin Bush hɔ

817
01:08:48,127 --> 01:08:52,607
wɔ bo kɛse a mmerante yi tuae no so.
Yɛka wɔn ho asɛmpa. (nnwom) .

818
01:09:01,524 --> 01:09:03,415
Onipa biara nkwa som bo.

819
01:09:06,048 --> 01:09:11,354
Na nanso ɛsɛ sɛ mibua sɛ:
Yiw, ayɛ nea mfaso wɔ so.

820
01:09:24,866 --> 01:09:27,214
Wɔ ɔsram a edii ntua no akyi no, .

821
01:09:27,300 --> 01:09:32,280
Panamafo ho dwiriw wɔn bere a wohui sɛ...
adamoa a nnipa pii wɔ hɔ, baabi a ɔhaha pii, .

822
01:09:32,467 --> 01:09:37,522
ebia na afunu mpempem pii de ahopere
wɔtow guu amena mu na U.S. asraafo siee wɔn.

823
01:09:39,135 --> 01:09:42,940
Na amanneɛbɔ bi wɔ hɔ a ɛfa
nea na ebinom frɛ no ɔdamoa a nnipa pii wom, .

824
01:09:43,831 --> 01:09:48,072
a misusuw sɛ ɛyɛ asɛmfua a ɛne
a ɛnyɛ pɛpɛɛpɛ.

825
01:09:53,565 --> 01:09:56,587
Dabi, manka sɛ yɛasie nnipa pii.

826
01:09:57,291 --> 01:10:01,978
Na asɛm biako wɔ hɔ a dodow bi wɔ hɔ, .

827
01:10:03,914 --> 01:10:06,570
Mintumi mfa saa nɔma no nkyerɛ wo.

828
01:10:33,158 --> 01:10:37,978
Ɛnnɛ, adamoa 50 na ɛwɔ hɔ a...
wɔahu wɔ Panama nyinaa.

829
01:10:38,174 --> 01:10:42,356
Th U.S. asraafo na wɔde asodi no too wɔn so tẽẽ
esiane awudisɛm nti

830
01:10:42,551 --> 01:10:46,699
mmarima, mmea, ne mmofra a wɔyɛ
wɔ saa adamoa a nnipa pii wom yi mu, ne wɔn asie.

831
01:10:47,211 --> 01:10:49,625
Saa adamoa a nnipa pii wom yi wɔ Panama nyinaa

832
01:10:49,672 --> 01:10:52,515
na wogye di sɛ ebinom nso wɔ so
U.S. asraafo atrae ahorow, .

833
01:10:52,539 --> 01:10:56,219
a ɛde ɔhaw no ba wɔ nsɛm mu
kwan a wɔfa so kɔ saa adamoa a nnipa pii wom yi mu.

834
01:10:59,604 --> 01:11:04,910
Wɔ saa afunu yi mu
yehuu mmerante ne mmabaa pii, .

835
01:11:05,481 --> 01:11:08,340
15, 16, 18 mfeɛ.

836
01:11:09,387 --> 01:11:13,002
Yehuu nnipa
wɔ wɔn mfe 60 ne wɔn boro 70 mu.

837
01:11:13,408 --> 01:11:17,213
Yehuu nnipa a wɔde tuo akunkum wɔn
wɔ wɔn ti akyi.

838
01:11:17,862 --> 01:11:20,002
Awufo, a wɔakyekyere wɔn nsa.

839
01:11:21,330 --> 01:11:24,270
Awufo, a wɔabɔ wɔn nan anaa wɔn nsa so akuturuku.

840
01:11:26,042 --> 01:11:31,466
Ɛwom sɛ Pentagon si so dua saa de
wɔankum Panamafo bɛboro 516, .

841
01:11:31,591 --> 01:11:36,711
wosusuw saa ampa
wɔn a wokunkum wɔn no mu bɛboro 75% yɛ ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo.

842
01:11:40,329 --> 01:11:41,826
Wɔn a wɔapirapira wɔn no mmusua

843
01:11:41,858 --> 01:11:45,670
kɔ so hwehwɛ akontaabu a edi mũ
wɔn a wɔayera ne wɔn a wɔawuwu ho.

844
01:11:51,791 --> 01:11:54,686
Hena na ɔwɔ hokwan sɛ ɔsi gyinae

845
01:11:55,952 --> 01:11:58,960
nnipa dodow ahe
ɛsɛ sɛ wokum no wɔ ntua mu?

846
01:11:59,459 --> 01:12:02,050
Misusuw sɛ sɛ wokum obiako a

847
01:12:02,677 --> 01:12:09,036
wɔ ntua a mmara mma ho kwan mu
na ebu nnyinasosɛm ahorow a ɛfa nnipa hokwan ahorow ho nyinaa so

848
01:12:09,731 --> 01:12:12,145
nnipa dodow, dodow

849
01:12:13,099 --> 01:12:14,099
akontaabu ahorow no

850
01:12:14,857 --> 01:12:17,981
sɛ ɛyɛ 10.000 a
anaa biako, mfa ho

851
01:12:18,536 --> 01:12:21,466
asɛm a ɛne sɛ wokunkum nnipa a wɔn ho nni asɛm no!

852
01:12:37,699 --> 01:12:39,799
Nnipa pii wuwui.

853
01:12:41,308 --> 01:12:42,988
Nnipa pii wuwui dodo.

854
01:12:52,492 --> 01:12:57,720
Ɛwom sɛ U.S. nsɛm ho amanneɛbɔfo de adwene bi bae de
a ɛkyerɛ sɛ wɔboa ntua a ɛwɔ U.S. mu no, .

855
01:12:58,230 --> 01:13:02,315
wɔkasa tiaa ntua no kɛse
wɔ amanaman ntam nnipa mu.

856
01:13:03,049 --> 01:13:08,114
Sɛ wohwɛ krataa biara wɔ
amanaman ntam mmara, apam biara a ɛdɔɔso, .

857
01:13:08,584 --> 01:13:12,403
ɛda adi pefee sɛ na saa ntua yi yɛ nea mmara mma ho kwan.
Ɛnyɛ nea wobetumi agye ho akyinnye.

858
01:13:13,284 --> 01:13:17,313
Panama ntua no bu mmara so
U.N. mmara ne OAS mmara

859
01:13:17,344 --> 01:13:23,315
a ɛwɔ bara pɔtee bi a wɔde tia
ntua a ɛba ɔman a edi tumi so.

860
01:13:23,448 --> 01:13:27,254
Na ntua a ɛba asasesin mu biakoyɛ so
aman afoforo so.

861
01:13:27,684 --> 01:13:31,355
Saa bara a wɔabara yi yɛ katee yiye na
pefee, wɔ amanaman ntam mmara ase.

862
01:13:32,051 --> 01:13:37,519
U.S. nneyɛe no tia nnipa
hokwan ahorow nso bu Geneva apam ahorow no so

863
01:13:37,637 --> 01:13:41,371
a ɛbɔ ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo ho ban fi
basabasayɛ a wɔnyɛ nyiyim

864
01:13:41,434 --> 01:13:45,199
sɛnea na asi atia no
ɔmanfo a wɔnyɛ asraafo a wɔapirapira wɔn wɔ Panama.

865
01:13:46,096 --> 01:13:48,973
Nkrataa akɛse anan a ɛho hia sen biara no
wɔ ɔman yi mu

866
01:13:49,075 --> 01:13:53,434
wɔn nyinaa foaa nea ɛteɛ no so
Panama ntua no ho asɛm.

867
01:13:53,704 --> 01:13:57,438
Ɛno ne Washington Post, .
Los Angeles Times, a ɛkamfoo denneennen.

868
01:13:57,470 --> 01:14:01,235
New York Times ne...
Wall Street Nsɛmma Nhoma no. Wɔn mu biara.

869
01:14:01,837 --> 01:14:06,720
Afei, nipadua ketewaa bi a wonim no sɛ
Amanaman Nkabom no nyaa abatow bi wɔ eyi ho.

870
01:14:07,135 --> 01:14:11,423
Wɔ December 29 no wɔtow aba
denam dodow no ara a ɛboro so so

871
01:14:11,469 --> 01:14:17,355
sɛ wɔbɛkasa atia ntua no sɛnea, wɔ wɔn nsɛm mu no, .
amanaman ntam mmara a wobu so pefee.

872
01:14:17,983 --> 01:14:26,952
Enti, na m’ani gye ho sɛ mɛhwɛ saa anadwo no akɔ so
NBC anadwo amanneɛbɔ a ɛne Deborah Norville, .

873
01:14:27,957 --> 01:14:32,017
koraa no mention nea ɛte saa da
no mu abatow yi.

874
01:14:32,296 --> 01:14:36,990
Sɛ yɛdan kɔ CBS so a, .
abankɛse a ɛwɔ asɛyɛde a wɔde bɔ amanneɛ, .

875
01:14:37,124 --> 01:14:41,556
Mihuu sikani 10 a edi mũ
lavished wɔ saa asɛm no ho.

876
01:14:41,704 --> 01:14:45,140
Wɔ Amanaman Nkabom no mu nnɛ no, ɔsahene
nhyiam no gyee gyinaesi bi a ɛyɛ awerɛhow toom

877
01:14:45,165 --> 01:14:49,116
U.S. ntua a ɛbaa Panama so sɛ, asɛm a wɔafa aka, .
amanaman ntam mmara a wobu so pefee.

878
01:14:49,140 --> 01:14:51,898
Wɔtow aba 75 to 20 a 40 annye antom.

879
01:14:52,987 --> 01:14:56,072
Ná nsɛm ho amanneɛbɔfo yɛ biako saa
ne aban no.

880
01:14:56,182 --> 01:15:00,486
Efisɛ nsɛm ho amanneɛbɔfo no yɛ wɔn dea
denam anigyede koro no ara so

881
01:15:00,565 --> 01:15:04,221
a wɔrebɔ ho ban wɔ Amerika Mfinimfini fam no
denam saa aban nhyehyɛe no so.

882
01:15:04,630 --> 01:15:07,530
Nsɛm ho amanneɛbɔfo nbɛn
kɔ nnwumakuw Amerika.

883
01:15:08,122 --> 01:15:10,653
Wɔn ani nnye ho
kɔ nnwumakuw Amerika.

884
01:15:10,739 --> 01:15:14,848
Wɔyɛ nnwumakuw Amerika. Wɔne
ɛyɛ nnwumakuw Amerika fã titiriw.

885
01:15:15,394 --> 01:15:21,614
Yɛyɛ Plutocracy. Yɛpue sɛ yɛrekɔhyia.
Ɔman a ahonyade di so.

886
01:15:21,653 --> 01:15:25,630
Ebia ɛyɛ nokware wɔ aman nyinaa fam kɛse anaa kakraa bi.
Nanso ɛyɛ soronko ma yɛn de, .

887
01:15:25,685 --> 01:15:29,854
esiane honam fam ade dodowpɛ a yɛpɛ nti
ne ahonyade a wɔde ahyɛ ha no.

888
01:15:30,799 --> 01:15:34,465
Yɛn demokrase nhyehyɛe ahorow mpo, .
ɛkame ayɛ sɛ ɛnyɛ saa, .

889
01:15:34,528 --> 01:15:37,856
efisɛ sika di amammuisɛm so, .
na yɛn nyinaa nim.

890
01:15:37,918 --> 01:15:43,796
Na ɛdenam amammuisɛm so na edi tumi
aban. Na edii nsɛm ho amanneɛbɔfo so.

891
01:15:44,336 --> 01:15:52,257
Ɛsɛ sɛ yɛhwehwɛ akwan foforo a yɛbɛfa so ayɛ saa ankasa
te nne ne adwene a ɛde ne ho.

892
01:15:52,927 --> 01:15:56,370
Ɛno nkutoo ne ɔkwan a wɔbɛfa so
yɛrebɛhwehwɛ nokware no.

893
01:15:57,354 --> 01:16:02,042
Nokware a ɛfa Panama ntua no ho
da so ara de asie Amerikafo dodow no ara.

894
01:16:02,465 --> 01:16:04,561
Wɔn a wɔasua ade
aban akontaabu ahorow no

895
01:16:04,639 --> 01:16:09,704
wɔahu abirabɔ pii na
adu nsɛm a ɛhaw adwene ho.

896
01:16:10,346 --> 01:16:14,473
Masua biribiara
sɛ ɔmampanyin no aka sɛ, .

897
01:16:14,504 --> 01:16:17,778
sɛnea ɛte wɔ ntease ahorow a enti ɔhyɛɛ sɛ wɔntow ntua no ho.

898
01:16:18,661 --> 01:16:23,535
Na saa nneɛma no mu biara nni hɔ, .
obiakofo anaasɛ wɔbom yɛ adwuma

899
01:16:23,645 --> 01:16:27,722
ma biribiara yɛ mmara kwan so, abrabɔ pa
anaasɛ mmarahyɛ bagua mu ntease.

900
01:16:28,520 --> 01:16:30,895
Ade biako nti a wɔtow hyɛɛ wɔn so

901
01:16:31,036 --> 01:16:34,556
na ɛsɛ sɛ ɔfa ‘wimp’ mfonini no
ɔmampanyin George Bush ho asɛm.

902
01:16:35,036 --> 01:16:38,271
Ná wanya, nea ɛte sɛ nea ɛte mprempren, .
‘mogya a wɔde ma’ a ɛho hia.

903
01:16:38,318 --> 01:16:43,341
a United States ɔmampanyin bi de kyerɛ
n’ahoɔden, ne ne ‘machismo’.

904
01:16:43,982 --> 01:16:47,222
Ná eyi yɛ hokwan ma asraafo no
de akyerɛ nea ebetumi ayɛ.

905
01:16:48,096 --> 01:16:51,849
Sɛ wokum Amerika po so asraafo bi a, .
ɛno yɛ bɔne ankasa.

906
01:16:51,974 --> 01:16:58,406
Na sɛ wohunahuna wɔn na wɔyɛ atirimɔdensɛm a
Amerikani ɔman ba bi yere, .

907
01:16:58,860 --> 01:17:01,953
nna mu ahunahuna a

908
01:17:02,055 --> 01:17:05,890
lieutenant yere, bere a ɔrebɔ no akuturuku no
wɔ asen mu, mpɛn pii

909
01:17:06,029 --> 01:17:08,424
ɔmampanyin yi yɛ
gonna yɛ biribi wɔ ho.

910
01:17:08,705 --> 01:17:14,182
Bere a na ɔbɛka sɛ adehwere no
Amerikafo asetra mu no na ɛyɛ sare a etwa to, .

911
01:17:14,478 --> 01:17:17,547
sure ɛsɛ sɛ biribi wɔ hɔ
anka yebetumi ayɛ.

912
01:17:17,665 --> 01:17:20,563
Akyinnye biara nni ho sɛ ɛbɛyɛ sɛ na nkrataa wɔ hɔ
anka yebetumi de akɔto gua.

913
01:17:20,689 --> 01:17:24,524
Anka yebetumi akɔ wiase asennibea.
Anka yebetumi akɔ Amanaman Nkabom, .

914
01:17:24,548 --> 01:17:27,620
anaasɛ ebia na
Amerika aman ahyehyɛde ahorow, .

915
01:17:27,860 --> 01:17:33,382
nanso wobɛtow ahyɛ ɔman bi so esiane eyi nti?
Ɛyɛ fɛwdi koraa.

916
01:17:34,542 --> 01:17:37,189
Ntua no ho anoyi

917
01:17:37,284 --> 01:17:40,705
na ɛyɛ sɛ wɔbɛbɔ Amerikafo nkwa ho ban, .
ne nea wɔde ma bere nyinaa.

918
01:17:40,831 --> 01:17:45,713
Nokwasɛm ne sɛ Amerikafo a wɔyɛ ɔman mma 35,000 na wɔwɔ hɔ
hɔ, na wɔn mu biara ankɔ asiane biara mu.

919
01:17:45,791 --> 01:17:49,739
Na mewɔ hɔ adapɛn 3 ansa na wɔretu ntua no.
Adanse biara nni hɔ kɛkɛ.

920
01:17:49,794 --> 01:17:54,840
Minsusuw sɛ aban mpanyimfo no ahaw wɔn ho da
sɛ wɔde adanse biara mpo bɛma wɔ saa asɛm no ho.

921
01:17:55,979 --> 01:18:00,586
United States botae ahorow ayɛ
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛbɔ Amerikafo nkwa ho ban, .

922
01:18:01,001 --> 01:18:03,868
sɛ wɔbɛbɔ demokrase ho ban wɔ Panama.

923
01:18:04,345 --> 01:18:08,758
Afei ɔmampanyin Bush kae sɛ ɛsɛ sɛ yɛkɔ
sɛ wɔde demokrase bɛsan aba Panama.

924
01:18:09,032 --> 01:18:12,711
Wiase no te dɛn na wosan de ba
nea enni hɔ da?

925
01:18:13,017 --> 01:18:19,275
Panama nyɛɛ demokrase ɔman da fi bere a yɛyɛɛ saa no
bɔɔ Panama maa yɛn ankasa atirimpɔw ahorow wɔ 1903 mu.

926
01:18:19,400 --> 01:18:25,220
Na nea yɛyɛe ara ne sɛ yɛkɔɔ fam sɛ yɛrekɔsan asiesie
Amerikafo tumidi ne tumidi wɔ Panama.

927
01:18:26,862 --> 01:18:29,403
Aban foforo no
a ntua no de sii hɔ, .

928
01:18:29,513 --> 01:18:33,778
na wɔn a wɔpɛ sɛ wɔpaw wɔn a U.S. gyina akyi no na edii anim
efi ɔman abatow a wɔagyae mu no mu.

929
01:18:33,943 --> 01:18:36,849
Endara, Calderon, na ɔkyerɛwee
ne Ford.

930
01:18:37,075 --> 01:18:40,805
Nnɔnhwerew kakraa bi ansa na wɔretu ntua no
wɔde wɔn kɔɔ U.S. asraafo atrae bi

931
01:18:40,923 --> 01:18:44,540
baabi a wɔkaa wɔn ntam
sɛ ɔmampanyin ne ɔmampanyin abadiakyiri.

932
01:18:46,153 --> 01:18:50,520
Aban foforo no anya anigye
mmoa kakraa bi na nnipa pii ma wɔ Panama.

933
01:18:52,411 --> 01:18:55,660
Ɔyɛkyerɛ ahorow a wɔyɛ tia aban
ba daa

934
01:18:55,786 --> 01:18:59,121
na wɔabɔ mmɔden pii
efi Panama polisifo kuw no mu

935
01:18:59,145 --> 01:19:02,074
sɛ wobegye asraafo tumidi
aban no ho.

936
01:19:08,097 --> 01:19:12,620
Wɔboaboaa U.S. asraafo ano mpɛn pii
sɛnea ɛbɛyɛ a wobebubu atuatew ahorow yi.

937
01:19:33,240 --> 01:19:36,481
Bere biara a ɔhaw bi bɛba no, .
U.S. asraafo na wogye dibea no.

938
01:19:36,597 --> 01:19:39,678
Wɔma ahyɛde, .
wɔde saa asraafo no hyɛ wɔn ase, .

939
01:19:39,709 --> 01:19:42,115
efisɛ wonni ahotoso
saa asraafo dɔm no.

940
01:19:42,233 --> 01:19:45,732
Ntawntawdi no da so ara wɔ hɔ.
Oligarchy no...

941
01:19:45,787 --> 01:19:50,182
nim sɛ sɛ ɛnyɛ United States a
hɔ no, wɔantumi anni ɔman yi so.

942
01:19:51,480 --> 01:19:57,926
Nanso pres. Endara brɛ nea ɛkyerɛ no ase
a ɛfa Amerika asraafo a wɔfaa Panama no ho.

943
01:19:58,450 --> 01:20:04,379
Misusuw sɛ yɛayɛ normalized yiye mprempren.

944
01:20:04,614 --> 01:20:11,096
Ɛkame ayɛ sɛ yenni adwuma biara koraa.
Wonhu wɔn wɔ mmɔnten so.

945
01:20:11,175 --> 01:20:14,518
Minhu wɔn wɔ Panama.

946
01:20:15,409 --> 01:20:20,469
Nanso, kakraa bi wɔ hɔ, ha ne ha, .
nanso ɛnyɛ adwuma a wɔyɛ ankasa.

947
01:20:21,196 --> 01:20:26,032
Nokwarem no, ɔrenka
sɛ wɔafa Panama, .

948
01:20:26,070 --> 01:20:29,557
nokwarem no ebia ɔrentumi mpo
frɛ no ntua.

949
01:20:34,591 --> 01:20:39,572
Ɔte beae a ɛhɔ yɛ fɛ no.
Wɔ oligarchical beae no.

950
01:20:41,297 --> 01:20:45,094
Wɔabɔ n’anigyede ho ban.
Ɛnyɛ Panama na ɔretu mmirika.

951
01:20:45,180 --> 01:20:50,387
Ɔyɛ U.S. aban no abofra.
U.S. aban no na ɛredi Panama so.

952
01:20:50,474 --> 01:20:53,137
Wɔn na wɔretu mmirika akɔ asomfo no nyinaa so
wɔ Panama no.

953
01:20:53,224 --> 01:20:57,832
Ɔretra so ara kwa
nea wɔka kyerɛ no sɛ ɔnyɛ.

954
01:21:00,620 --> 01:21:05,298
Bush nniso no kae sɛ foforo
nea enti a wɔtow hyɛɛ wɔn so ne sɛ wobeyi Noriega afi hɔ

955
01:21:05,330 --> 01:21:08,955
sɛnea ɛbɛyɛ a wobesiw nnubɔne a ɛsen no ano
kɔɔ United States mu.

956
01:21:09,752 --> 01:21:12,852
Nanso sɛnea ɛte no
U.S. akontaabu adwumayɛbea kɛse amanneɛbɔ bi, .

957
01:21:12,946 --> 01:21:17,782
ebia cocaine a wɔde fa Panama no anya
mmɔho abien wɔ mfe 2 a edii ntua no akyi no mu.

958
01:21:19,147 --> 01:21:23,389
Adanse pii nso wɔ hɔ a ɛkyerɛ sɛ
Panama aban foforo no mufo atitiriw, .

959
01:21:23,428 --> 01:21:25,419
a ɔmampanyin Endara ka ho, .

960
01:21:25,482 --> 01:21:30,021
wɔde abata nnubɔne ho aguadi ho denam sikakorabea ahorow so
ne nnwumakuw a ɛwɔ anim a wɔhohoro nnubɔne ho sika.

961
01:21:31,604 --> 01:21:36,601
Nnipa a wɔde wɔn ho hyɛ mu no
Panama sikasɛm nyinaa

962
01:21:36,750 --> 01:21:39,473
wɔ nnubɔne ho aguadi, akode a wɔde tu mmirika, .

963
01:21:39,599 --> 01:21:43,825
sikakorabea nneyɛe ahorow a asɛm wɔ ho, .

964
01:21:43,943 --> 01:21:47,434
nokwarem no, ɛfa ho
Panamafo atitiriw dodow no ara.

965
01:21:47,575 --> 01:21:53,208
Ɛfa nnipa dodow no ara a mprempren wotu mmirika yi ho
Panama aban foforo a U.S. apene so.

966
01:21:54,284 --> 01:21:59,367
Endara ne Ford, yɛn nyinaa nim, .
na Panamafo nim sɛ, .

967
01:21:59,829 --> 01:22:02,797
sɛ wɔn na wɔtɔn nnubɔne ankasa.

968
01:22:03,938 --> 01:22:07,053
Wɔayɛ, .
efisɛ Panama anya abakɔsɛm

969
01:22:07,151 --> 01:22:10,995
a ɛyɛ oligarchy no ho asɛm
sɛ ɔde ne ho bɛhyɛ nnubɔne ho aguadi mu.

970
01:22:12,735 --> 01:22:15,766
Wɔ mfe a edii ɛno anim no mu
na wɔ ntua no nyinaa mu no, .

971
01:22:15,860 --> 01:22:18,063
U.S. aban ne nsɛm ho amanneɛbɔfo atitiriw

972
01:22:18,087 --> 01:22:22,951
ɔyɛɛ Manuel Noriega ho mfonini bere nyinaa
sɛ Amerika tamfo a wɔtan no na ɔyɛ bɔne sen biara.

973
01:22:25,252 --> 01:22:28,599
Ɔsahene Noriega bɛyɛɛ anansesɛm mu nipa.

974
01:22:28,927 --> 01:22:34,638
Wɔbɔɔ mmɔden sɛ wɔbɛyɛ onipa wɔ Noriega
ne nyinaa yɛ bɔne.

975
01:22:34,834 --> 01:22:40,654
Ɛyɛ anigye paa. Ɛno, bere a ɛyɛ general
Noriega, bere a wɔfaa adwuma no, .

976
01:22:40,857 --> 01:22:44,993
yehuu pyjama kɔkɔɔ no, .
voodoo nnwinnade no

977
01:22:45,150 --> 01:22:49,134
ne cocaine a wɔkyerɛ sɛ ɛyɛ no
sɛ na ɔde redi dwuma.

978
01:22:49,472 --> 01:22:52,815
Na nguamansɛm no nso
mfonini ahorow a ɛwɔ ne pon so.

979
01:22:52,964 --> 01:22:56,284
Afei, ɛba sɛ na mewɔ mu
Chile ne Amanaman Nkabom no

980
01:22:56,324 --> 01:22:59,409
bere a wɔretu agu no
ɔmampanyin Allende de no.

981
01:23:00,113 --> 01:23:04,716
Ɛyɛ anigye sɛ
saa pon koro no ara puei wɔ Chile

982
01:23:04,811 --> 01:23:09,451
ne nguamansɛm mfonini ahorow no, .
ntade kɔkɔɔ a wɔde da, ne cocaine no.

983
01:23:10,487 --> 01:23:14,264
Nsɛmmɔnedi a wɔde tia no no nyinaa
na ɛyɛ sɛ wɔde bɛkyekyere anoyi bi

984
01:23:14,296 --> 01:23:18,713
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛtow ahyɛ Panama so, na wɔaka sɛ:
Noriega nti na yɛtow hyɛɛ Panama so.

985
01:23:18,917 --> 01:23:26,563
Minnim sɛnea Amerikafo betumi ayɛ nkwaseafo saa, .
sɛ wobegye eyi adi. Wobɛyɛ dɛn atumi ayɛ ɔkwasea saa?

986
01:23:27,665 --> 01:23:30,027
Te sɛ sɛ nhwɛso no, bere bi, .

987
01:23:30,145 --> 01:23:34,879
na wɔwɔ Noriega a ɔde tuo abɔ no.
Anka wobetumi afa Noriega saa bere no.

988
01:23:34,973 --> 01:23:37,257
Nanso na Amerikafo no mpɛ Noriega.

989
01:23:37,359 --> 01:23:40,785
Nea na wɔpɛ ankasa ne
sɛ wɔbɛsɛe Panama asraafo no.

990
01:23:40,903 --> 01:23:45,746
Sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛyɛ ne apam no nea wɔyɛ
na wɔpɛ. Ɛno ne nea ɛrekɔ so mprempren.

991
01:23:46,167 --> 01:23:48,936
Ɛwom sɛ U.S. aban ahorow no
ntease ahorow a enti wɔtow hyɛɛ wɔn so

992
01:23:48,960 --> 01:23:52,694
nka sɛ wobeyi afi hɔ ho asɛm biara
Panama Asraafo a Wɔbɔ Wɔn Ho Ban, .

993
01:23:52,811 --> 01:23:58,379
Akyiri yi U.S. mpanyimfo gye toom sɛ ɔsɛe
na PDF no yɛ nhyehyɛe no fã titiriw.

994
01:23:59,432 --> 01:24:03,810
Ɛnyɛ Owura Noriega nkutoo na na ɛyɛ
nanso n’ayɔnkofo ne n’asefo.

995
01:24:03,950 --> 01:24:09,415
Hena na ogyinaa nniso a ɛyɛ animtiaabu akyi
saa bere no. Na ɛno nti

996
01:24:10,696 --> 01:24:13,016
ɛnyɛ Owura Noriega nko na na ɛsɛ sɛ wuyi si fam

997
01:24:13,048 --> 01:24:16,075
nanso fa nneɛma a ɛwɔ wim no gu fam
a ɛyɛ adwumakuw a ɛboa no no

998
01:24:16,099 --> 01:24:19,227
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛtew PDF no so ayɛ no hwee.

999
01:24:28,248 --> 01:24:32,251
Botae ahorow a ɛwɔ ntua no mu biako.
Botae titiriw no, .

1000
01:24:32,579 --> 01:24:35,606
na ɛsɛ sɛ wɔsɛe PDF no.
Adɛn?

1001
01:24:36,059 --> 01:24:43,014
Apam no, Panama Asubɔnten no apam no.
Ɛka no pefee sɛ afe 2000

1002
01:24:43,280 --> 01:24:49,162
Panama na ɛbɛhwɛ
ahobammɔ, ahobammɔ, a ɛwɔ asubɔnten no mu.

1003
01:24:49,975 --> 01:24:54,675
Sɛ́ wobɛhwɛ ahobammɔ a
ɔman a ehia sɛ wunya asraafo dɔm.

1004
01:24:55,499 --> 01:24:59,541
Nea wɔayi afi hɔ no, .
PDF no a wɔsɛee no, .

1005
01:24:59,737 --> 01:25:03,031
kyerɛ ntrɛwmu, nea ɛkɔ so
a ɛwɔ United States a ɛwɔ hɔ no ho

1006
01:25:03,086 --> 01:25:05,632
sɛ asraafo dɔm biako pɛ, wɔ yɛn man mu.

1007
01:25:05,656 --> 01:25:08,507
Nea abakɔsɛm mu no, ɛte saa
United States gyinabea no.

1008
01:25:13,805 --> 01:25:18,087
Nea wɔpɛ ankasa ne sɛ wɔbɛtra Panama
wɔ afe 2000 akyi.

1009
01:25:18,181 --> 01:25:20,352
Na ɛno ne nea wɔatumi ayɛ.

1010
01:25:20,431 --> 01:25:23,113
Sɛnea ɛbɛyɛ na wɔasɛe Panama Bammɔ Asraafo no, .

1011
01:25:23,207 --> 01:25:26,426
sɛ wɔde aban bi bɛhyɛ obi so
a wɔde wɔn ho to U.S. anigyede ahorow so, .

1012
01:25:26,496 --> 01:25:30,908
na wɔama Panama ayɛ beae a wɔhwɛ nneɛma so
ma Latin Amerika nyinaa.

1013
01:25:33,338 --> 01:25:41,181
Ntua no na ɛde akodi ahorow no si hɔ
mu wɔ afeha a ɛto so 21 mu wɔ Amerika Kesee Fam.

1014
01:25:41,650 --> 01:25:45,198
Ntua a ɛyɛ akwansin 2000 no
efi Washington kosi Panama City

1015
01:25:45,253 --> 01:25:48,487
ɛkɔɔ so titiriw wɔ nnyinaso ahorow so
efi United States.

1016
01:25:48,534 --> 01:25:51,092
Botae a ɛho hia a ɛwɔ Kesee Fam Ahyɛde no so

1017
01:25:51,147 --> 01:25:54,928
ne sɛ wobenya akwansin 2000 foforo
a ɛfa tumi a wɔde wɔn ho gye mu ho, .

1018
01:25:55,006 --> 01:25:59,092
a ɛde yɛn kɔ koma mu pɛɛ
a ɛwɔ Andes mantam a wɔyɛ coca no mu.

1019
01:25:59,155 --> 01:26:04,866
Faako a akodi ahorow a ɛbɛba wɔ mfe du a edi hɔ no mu no
no yɛ nea ɛda adi koraa sɛ ɛbɛkɔ so.

1020
01:26:05,479 --> 01:26:09,398
Panama yɛ nhwɛso foforo
sɛ wɔbɛsɛe ɔman bi de agye no nkwa.

1021
01:26:10,007 --> 01:26:13,041
Na ɛyɛ asɛm foforo a ɛfa sɛnea U.S.

1022
01:26:13,299 --> 01:26:17,346
de ‘ebetumi ayɛ nea ɛteɛ’ nkyerɛkyerɛ adi dwuma

1023
01:26:17,448 --> 01:26:19,830
wɔ aman nketewa no mu
wiase a ɛto so abiɛsa no ho.

1024
01:26:19,917 --> 01:26:23,663
Ɛyɛ U.S. adeyɛ fi bere tenten
sɛ wɔbɛtow ahyɛ aman yi so, .

1025
01:26:23,757 --> 01:26:27,475
nya nea yɛpɛ, na gyae nkurɔfo no
a wɔte hɔ ma wɔporɔw ɔkwan bi so.

1026
01:26:30,104 --> 01:26:32,673
Yɛn man asɛe, .
yɛn afie asɛe, .

1027
01:26:32,705 --> 01:26:34,860
na yɛda so ara nni mmuae ankasa biara.

1028
01:26:34,963 --> 01:26:37,329
Enti nea aka gye sɛ wobɛkɔ mmɔnten so.

1029
01:26:37,384 --> 01:26:41,662
Esiane sɛ yɛanhwere yɛn nkwa wɔ ɔko no mu nti, .
yɛwɔ ɔpɛ sɛ yɛde yɛn ho bɛto asiane mu ako apere yɛn hokwan ahorow.

1030
01:26:43,948 --> 01:26:48,342
George Bush, ɛmmra sɛ ne mma no nnya nkwa
nea wɔde me babea ahyɛ no ase.

1031
01:26:48,459 --> 01:26:50,694
Me babaa a ɔmpɛ sɛ ɔtena ase.

1032
01:26:50,741 --> 01:26:54,592
Ɛmmra sɛ n’awo ntoatoaso no nnya nkwa
nea yɛn awo ntoatoaso yi refa mu.

1033
01:26:54,702 --> 01:26:59,235
Ɛsɛ sɛ ɔsrɛ Onyankopɔn bɔne fafiri ma obiara
ɔsɛe a ɛde baa mmusua pii so wɔ fam ha no.

1034
01:27:07,711 --> 01:27:12,758
Afe biako a atwam ni no, na Panamafo te ase
wɔ ehu mu wɔ ɔman anidanfo nsateaa ase, .

1035
01:27:12,852 --> 01:27:17,437
ɛnnɛ wɔasan de demokrase aba.
Panama yɛ nea wontua hwee.

1036
01:27:42,907 --> 01:27:48,525
Wɔ March, 1991 mu no, ɔmampanyin Guillermo Endara, .
de nyansahyɛ mae sɛ wɔnyɛ nsakrae wɔ ɔman mmara mu, .

1037
01:27:48,619 --> 01:27:52,196
ɛno bɛma Panama hokwan no afi hɔ koraa
sɛ wobenya asraafo dɔm.

1038
01:27:55,196 --> 01:27:59,196
Preuzeto na ɔde ne nsa kyerɛɛ www.titlovi.com so


